Văn Cao (1923 – 1995) là một trong những nghệ sĩ tài hoa và có sức ảnh hưởng bậc nhất trong lịch sử văn học nghệ thuật Việt Nam hiện đại. Ông là Nhạc sĩ, Họa sĩ, Nhà thơ, và Chiến sĩ cách mạng.
👤 Văn Cao Là Ai?
-
Tên thật: Nguyễn Văn Cao.
-
Sinh: 15 tháng 11 năm 1923 tại Hải Phòng.
-
Mất: 10 tháng 7 năm 1995 tại Hà Nội.
-
Ông là một hiện tượng hiếm có, đạt đến đỉnh cao ở cả ba lĩnh vực: Âm nhạc, Thơ ca, và Hội họa.
-
Các tác phẩm của ông được chia thành hai dòng rõ rệt:
-
Dòng nhạc lãng mạn, tiền chiến: Thiên Thai, Suối mơ, Trương Chi, Buồn tàn thu, Bến xuân.
-
Dòng nhạc cách mạng, kháng chiến: Tiến quân ca, Trường ca Sông Lô, Làng tôi, Tiến về Hà Nội.
-
🇻🇳 Công Lao Lớn Nhất
Công lao lớn nhất và vĩ đại nhất của Văn Cao chính là việc sáng tác ca khúc "Tiến quân ca".
-
Tác phẩm: Tiến quân ca (sáng tác cuối năm 1944).
-
Vị trí: Được chọn làm Quốc ca chính thức của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa (sau này là Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam) từ năm 1945.
Ngoài ra, công lao của ông còn trải dài trên nhiều lĩnh vực:
-
Âm nhạc cách mạng: Sáng tác Trường ca Sông Lô (1947) - một bản trường ca bất hủ ca ngợi chiến thắng và tinh thần anh dũng của quân đội ta trên sông Lô, được đánh giá là một đỉnh cao của nền âm nhạc cách mạng Việt Nam.
-
Âm nhạc tiền chiến: Đặt nền móng vững chắc cho Tân nhạc Việt Nam với những ca khúc lãng mạn, giàu chất thơ và tính tạo hình nghệ thuật cao.
-
Thơ ca và Hội họa: Ông là một nhà thơ tài hoa (tập thơ Lá) và là một họa sĩ có phong cách riêng (đặc biệt trong lĩnh vực đồ họa, minh họa và bìa sách).
-
Chiến sĩ cách mạng: Tham gia hoạt động cách mạng, biệt động từ những năm 1940, dùng ngòi bút và âm nhạc để phục vụ kháng chiến.
📖 Câu Chuyện Nổi Bật
Câu chuyện nổi bật nhất về Văn Cao gắn liền với sự ra đời của Quốc ca:
1. Sự Ra Đời Của "Tiến Quân Ca"
-
Hoàn cảnh: Cuối năm 1944, Văn Cao đang hoạt động cách mạng bí mật tại Hà Nội. Ông gặp ông Vũ Quý (một cán bộ Việt Minh) và được giao nhiệm vụ sáng tác một bài hát cho Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân (tiền thân của Quân đội Nhân dân Việt Nam).
-
Nơi sáng tác: Văn Cao đã sáng tác bài hát tại căn gác nhỏ số 171 phố Mongrant (nay là phố Trần Hưng Đạo, Hà Nội).
-
Cảm hứng: Ông nhớ lại không khí chiến đấu, lòng yêu nước của những chiến sĩ cách mạng và viết nên những khuôn nhạc hành khúc hào hùng đầu tiên.
-
Buổi gặp gỡ lịch sử: Sau khi viết xong, Văn Cao mang bản nhạc đến gặp ông Vũ Quý. Khi nghe xong, ông Vũ Quý đã rất xúc động.
-
Trở thành Quốc ca: Sau Cách mạng Tháng Tám (1945), bài Tiến quân ca được in trên trang văn nghệ của báo Cờ Giải Phóng, và được hát vang trong cuộc mít tinh lớn ngày 19/8/1945 tại Quảng trường Nhà hát Lớn Hà Nội. Ngày 2/9/1945, trong Lễ Tuyên ngôn độc lập, bài hát lại tiếp tục được cử hành và chính thức được Chủ tịch Hồ Chí Minh chọn làm Quốc ca của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.
2. Chuyện Tình Với "Bến Xuân" và "Thiên Thai"
Các tác phẩm trữ tình của ông cũng có những câu chuyện đẹp:
-
Bến xuân: Được sáng tác dựa trên mối tình thầm lặng của ông với một người con gái tên là Hoàng Oanh tại Hải Phòng. Mối tình không thành nhưng đã để lại một khúc ca lãng mạn, là biểu tượng của nhạc tiền chiến.
-
Thiên Thai: Sáng tác năm 1941, lấy cảm hứng từ tích Lưu Nguyễn nhập Thiên Thai trong truyện cổ Trung Quốc, nhưng được đặt trong bối cảnh sông nước và khung cảnh huyền diệu, thể hiện khao khát về một thế giới thoát ly khỏi thực tại đau khổ, mộng mơ, tạo nên một "bến bờ xa" trong tâm hồn người Việt.
Văn Cao được truy tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh về Văn học Nghệ thuật đợt I (năm 1996) cho những cống hiến to lớn của mình.
GIA ĐÌNH VĂN CAO
Nhạc sĩ Văn Cao đã có một gia đình hạnh phúc và là người rất mực yêu thương vợ con.
💖 Vợ Của Văn Cao
-
Tên: Bà Nghiêm Thúy Băng (Nghiêm Thuý Băng).
-
Quen biết: Bà Thúy Băng là con gái của ông chủ nhà in Rạng Đông (Hà Nội), nơi Văn Cao thường đến làm việc và in báo Độc Lập (tờ báo đã in bài Tiến quân ca đầu tiên).
-
Kết hôn: Năm 1947, khi ông bà cùng nhau tản cư về vùng Chương Mỹ (Hà Đông).
-
Tình yêu: Bà Nghiêm Thúy Băng được xem là "người tình duy nhất" trong cuộc đời hôn nhân của ông. Bà là người vợ can trường, đồng cam cộng khổ, luôn ở bên và bảo vệ chồng qua mọi giai đoạn khó khăn của cuộc đời, đặc biệt trong những năm tháng ông gặp nhiều trắc trở về chính trị và cuộc sống.
👨👩👧👦 Con Cái Của Văn Cao
Vợ chồng nhạc sĩ Văn Cao và bà Nghiêm Thúy Băng sinh được 5 người con:
-
3 người con trai:
-
Nguyễn Văn Thao (hay còn gọi là Văn Thao - con trai cả, là một họa sĩ, nhà thơ, người đại diện gia đình).
-
Nguyễn Nghiêm Thành.
-
Một người con trai khác.
-
-
2 người con gái: (Hai người con gái này được biết đến là có năng khiếu nghệ thuật, một số nguồn cho biết họ là giảng viên thanh nhạc và từng du học ở Châu Âu).
Nhiều người con của ông sau này cũng theo nghiệp nghệ thuật của bố, như âm nhạc (dạy piano) và hội họa.
Trong những năm tháng cuối đời, nhạc sĩ Văn Cao từng dặn dò vợ: "Tôi không được như anh Phạm Duy, anh ấy có nhiều quá, mà tôi chỉ có một [người vợ]." Câu nói này thể hiện sự trân trọng tuyệt đối của ông đối với người bạn đời đã cùng ông vượt qua mọi thăng trầm.
