Dương Văn Bé - Chiến sĩ cảm tử đánh bom đồn Pháp tại Hà Nội

Chiến sĩ cảm tử Dương Văn Bé (1927–1947)

Người lao bom cảm tử diệt bốt Vĩnh Tuy – chiến công “độc nhất vô nhị” của Mặt trận Hà Nội năm 1947

Dương Văn Bé sinh năm 1927 tại làng Vĩnh Tuy, vùng đất có truyền thống lâu đời bên hữu ngạn sông Hồng.
Gia đình nghèo, sớm mồ côi cha mẹ, Bé sống với anh cả Dương Văn Bát và chị dâu Dương Thị Lộc.
Anh từng làm thợ học việc tại xưởng cơ khí Fevreau (Phe-vrô) của tư nhân Pháp ở cảng sông Hồng.
Tháng Tám 1945, Bé tham gia lực lượng thanh niên vũ trang làng Vĩnh Tuy, mang giáo, mác, mã tấu theo chỉ đạo của cán bộ Việt Minh Dương Ngà, tham gia:
- Tổng khởi nghĩa ngày 19/8/1945
- Chiếm trại Bảo an binh (40 Hàng Bài)
- Tịch thu ấn triện lý trưởng
Tháng 10/1945, Bé gia nhập Thanh niên Cứu quốc, hăng hái bài trừ tệ nạn, chống giặc đói–giặc dốt, tuyên truyền xây dựng đời sống mới.

Sau Hiệp định Sơ bộ (6/3/1946), Vĩnh Tuy được tăng cường tự vệ; Bé tham gia trung đội tự vệ thôn, luyện tập quân sự, chống Việt gian.
Cuối năm 1946, khi quân Pháp gây hấn, Bé cùng tự vệ và bộ đội đào hào, đắp ụ chiến đấu khắp Vĩnh Tuy, Lương Yên, Lò Lợn.
Từ 19–12–1946, anh liên tục xung phong phục vụ các đơn vị chiến đấu tại:
- Tiểu đoàn 212
- Trận địa pháo Lò Bát
- Đồn Thủy – STAI Quai – Phà Đen
  Quân dân Vĩnh Tuy chiến đấu kiên cường giữ tuyến phía đông nam Hà Nội.

Rạng sáng 15/1/1947, Pháp huy động thủy–lục–không quân tấn công Vĩnh Tuy Đoài, đốt phá toàn bộ làng.
Gần 100 dân thường bị giết hại, nhiều chiến sĩ hy sinh.
Quân Pháp dựng một bốt kiên cố tại nhà cụ Cửu Đối, bố trí:
- 4 ụ súng máy 12,7mm
- 4 trung liên ở tầng hai
- Bao cát, rào tre, công sự phòng ngự dày đặc
  Đây là vị trí then chốt khống chế đường bộ và đường thủy từ Chợ Mơ – Lò Lợn – Ô Đông Mác – Phà Đen.

Lực lượng tự vệ rút về Vĩnh Quỳnh, tổ chức lại thành Đại đội 3 – Quận 6, gồm ba trung đội 635, 637, 639.
Đại đội trưởng: Nguyễn Quốc Hùng
Chính trị viên: Dương Văn Thắng
Theo lệnh Quận đội, Đại đội 3 được giao nhiệm vụ đánh bốt Vĩnh Tuy Đoài.
Trong cuộc họp tại làng Lạc Thị, nhiều chiến sĩ xung phong làm cảm tử quân.
Hai người tiêu biểu:
- Dương Văn Bé, tổ quân báo, thuộc đường vào bốt
- Nguyễn Văn Năm, trung đội 637
Cuối cùng, Ban chỉ huy chọn Dương Văn Bé vì anh hiểu rõ cấu trúc bốt và đường thâm nhập.

21h đêm 9/4/1947, đơn vị xuất phát từ Lạc Thị, qua Văn Điển – Khuyến Lương – Nam Dư – Đông Thiên để áp sát Vĩnh Tuy.
Quả bom nặng 10kg, dài, có kíp và ba cánh, được đặt trong rọ tre do cụ Ban chế tạo.
Đến quán bánh Vĩnh Tuy Đoài (cách bốt ~400m), trung đội 637 và 639 bố trí sẵn sàng.
Bé được tổ quân báo do Dương Văn Sung dẫn đường, cắt rào, vượt qua ụ súng máy.

Bé chui qua rào, vượt ụ súng, tiếp cận cửa sổ tầng 1.
Anh lao cả người cùng quả bom vào cửa sổ bốt.
Tiếng nổ long trời khiến tường và mái bốt sập một phần, lửa và khói bốc cao.
Quân Pháp hoảng loạn bắn xối xả, khiến đơn vị không thể xung phong tiêu diệt toàn bộ bốt như kế hoạch.
Đơn vị rút về Lạc Thị lúc hơn 2 giờ sáng.

Vài hôm sau, dân làng cho biết:
- Pháp chở đi khoảng 20 xác lính chết và bị thương
- Bốt bị phá hủy nặng
Thi thể Dương Văn Bé được tìm thấy không xa bốt, toàn thân cháy sạm.
Quân Pháp tàn bạo không cho mai táng, bắt dân vứt xuống sông Hồng.
Nhờ đấu tranh, hôm sau họ mới cho chôn anh ngoài đê Vĩnh Tuy, không được đưa vào nghĩa trang làng.
Em gái anh, Dương Thị Hồi, là người duy nhất đến được nơi mai táng.

15/4/1947, Đại đội 3 tổ chức lễ truy điệu trang trọng ở Lạc Thị.
Chiến công gây tiếng vang lớn, cổ vũ tinh thần quân dân Thủ đô trong những ngày đen tối nhất.
Sau trận này, quân Pháp không dám để bốt trong làng, phải đưa lên đê Vĩnh Tuy.

Dương Văn Bé được ghi nhận như những anh hùng cảm tử nổi tiếng của Hà Nội thời đầu kháng chiến, như:

Hình ảnh anh trở thành biểu tượng của tinh thần: “Thà chết chứ không chịu mất nước. Thà hi sinh tất cả chứ không chịu làm nô lệ!”

Ngày 21/10/1957, Thành đội Hà Nội đã lập giấy báo tử và trích ngang để đề nghị truy tặng danh hiệu (đoạn kế tiếp bản gốc bị cắt dở).