Trương Định - Bình Tây Đại Nguyên soái - ngọn cờ đầu của phong trào kháng chiến chống Pháp ở Nam Kỳ
Trương Định (còn gọi là Trương Công Định), một anh hùng dân tộc trong lịch sử Việt Nam.
🧐 Trương Định là ai?
Trương Định (1820 – 1864) là một võ quan triều Nguyễn và là thủ lĩnh kháng Pháp vĩ đại ở Nam Kỳ, giai đoạn 1859 – 1864.
-
Ông sinh ra ở làng Tư Cung, phủ Bình Sơn, tỉnh Quảng Ngãi, sau theo cha vào Nam lập nghiệp ở Gò Công (nay thuộc tỉnh Tiền Giang).
-
Ông được triều đình phong làm Quản cơ, Phó lãnh binh, nên dân chúng thường gọi ông là Quản Định.
-
Sau khi triều đình nhà Nguyễn ký Hòa ước Nhâm Tuất (1862) nhượng 3 tỉnh miền Đông Nam Kỳ cho Pháp và ra lệnh bãi binh, Trương Định đã kháng lệnh triều đình, ở lại cùng nhân dân tiếp tục chiến đấu.
-
Ông được nhân dân suy tôn là Bình Tây Đại Nguyên soái (nguyên soái đánh giặc phương Tây).
-
Ông hy sinh anh dũng vào rạng sáng ngày 20 tháng 8 năm 1864, tại căn cứ Gò Công.
🎖️ Công lao của Trương Định
Công lao lớn nhất của Trương Định là trở thành ngọn cờ đầu của phong trào kháng chiến chống Pháp của nhân dân Nam Kỳ trong giai đoạn đầu, đặc biệt sau khi triều đình đầu hàng.
-
Khẩn hoang lập ấp: Năm 1850, hưởng ứng chính sách của triều đình, ông đã bỏ tiền của chiêu mộ dân nghèo, lập đồn điền ở Gia Thuận (Gò Công). Việc này không chỉ giúp phát triển kinh tế mà còn xây dựng một lực lượng dân binh mạnh mẽ, có tinh thần "động vi binh, tịnh vi dân" (lúc chiến tranh là lính, lúc hòa bình là dân).
-
Tham gia phòng tuyến Chí Hòa: Khi Pháp tấn công Gia Định (1859), ông đem quân phối hợp với quân triều đình phòng giữ chiến tuyến.
-
Lãnh đạo khởi nghĩa chống Pháp: Sau khi Đại đồn Chí Hòa thất thủ và triều đình ký hòa ước, Trương Định quyết định chống lại lệnh bãi binh và phát động cuộc khởi nghĩa rộng khắp.
-
Ông xây dựng căn cứ kháng chiến lớn ở Gò Công, tổ chức nghĩa quân, tích trữ lương thực, vũ khí.
-
Nghĩa quân của ông đã đánh thắng nhiều trận quan trọng, gây khó khăn và tổn thất lớn cho quân Pháp.
-
Cuộc khởi nghĩa của ông lan rộng từ Gò Công đến Mỹ Tho, Tân An, Gia Định, Chợ Lớn, trở thành nguồn cổ vũ lớn lao cho tinh thần yêu nước của nhân dân Nam Kỳ.
-
📜 Câu chuyện về Bình Tây Đại Nguyên soái
Câu chuyện nổi bật nhất về Trương Định là quyết định kháng lệnh triều đình để phụng mệnh nhân dân vào năm 1862, sau khi Hòa ước Nhâm Tuất được ký kết.
-
Hòa ước khiến ba tỉnh miền Đông (trong đó có nơi Trương Định đang chiến đấu) rơi vào tay Pháp, và triều đình ra lệnh cho ông bãi binh, chuyển đi nhận chức Lãnh binh ở An Giang.
-
Đây là một quyết định vô cùng khó khăn: Tuân lệnh vua (chấp nhận hòa ước) hay nghe lời dân (tiếp tục kháng chiến).
-
Hàng ngàn sĩ phu, nhân dân và nghĩa quân đã tha thiết khẩn cầu ông ở lại. Họ lập bàn thờ, khấn trời đất, và suy tôn ông là "Bình Tây Đại Nguyên soái".
-
Cuối cùng, Trương Định đã nghe theo tiếng gọi của nhân dân, thề cùng đồng bào chiến đấu đến cùng. Quyết định này đã đưa ông từ một võ quan triều đình trở thành một thủ lĩnh dân tộc trong lòng nhân dân.
-
Sự hy sinh của ông trong trận chiến cuối cùng tại căn cứ Gò Công, tự rút gươm tuẫn tiết để không rơi vào tay giặc, đã thể hiện khí tiết anh hùng và lòng yêu nước bất khuất.

