Tổng quan bức tranh thương mại 2025 của Việt Nam: 900 – 920 tỷ USD

29/12/2025 Kinh tế - đầu tư, Kinh tế chính trị, Kinh tế học chuyên sâu

Tổng quan bức tranh thương mại 2025 của Việt Nam: 900 – 920 tỷ USD

năm 2025, Mỹ tiếp tục là thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam, đạt kỷ lục 151,85 tỷ USD trong kim ngạch xuất khẩu sang thị trường này — chiếm khoảng 32 % tổng trị giá xuất khẩu của cả nước và tăng mạnh so với năm trước. Trung Quốc cũng tiếp tục giữ vị trí là thị trường cung cấp hàng hóa lớn nhất cho Việt Nam, với kim ngạch nhập khẩu đạt 183 tỷ USD, chiếm khoảng 41 % tổng trị giá nhập khẩu. 

📊 Tổng quan bức tranh thương mại 2025 của Việt Nam

  • Tổng trị giá xuất nhập khẩu hàng hóa ước đạt khoảng 900 – 920 tỷ USD, đạt kỷ lục lịch sử và đưa Việt Nam vào top 25 nền kinh tế có giá trị thương mại lớn nhất thế giới.

  • Mỹ và Trung Quốc chiếm tới 46 % tổng kim ngạch xuất nhập khẩu, đóng góp lớn nhất vào tăng trưởng thương mại của Việt Nam năm 2025.

👉 Tóm lại, trong năm 2025:

  • Mỹ là thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam (151,85 tỷ USD).

  • Trung Quốc là thị trường nhập khẩu chủ lực nhất (183 tỷ USD).

📦 Nhóm hàng xuất khẩu chủ lực sang Mỹ (2025)

Theo số liệu hải quan Việt Nam 10 tháng đầu năm 2025, nhóm hàng xuất khẩu sang Mỹ có giá trị cao nhất gồm: 

  1. Máy tính, điện tử và linh kiện

    • Dẫn đầu với giá trị lớn nhất (~34,1 tỷ USD).

  2. Máy móc, thiết bị và phụ tùng

    • Kim ngạch khoảng ~19,6 tỷ USD. 

  3. Dệt may & trang phục

    • Là một trong những nhóm truyền thống (~14,8 tỷ USD). 

  4. Giày dép

    • Gần ~7,4 tỷ USD xuất khẩu sang Mỹ. 

  5. Gỗ và sản phẩm gỗ

    • Khoảng ~7,8 tỷ USD. 

📌 Các nhóm khác cũng đóng góp tăng trưởng khá lớn:

  • Điện thoại và linh kiện

  • Hàng nông – thủy sản như trái cây, cà phê, cao su, hải sản phục hồi sau thời gian sụt giảm.

👉 Nhìn chung, xuất khẩu sang Mỹ tập trung ở các sản phẩm chế tạo, điện tử, dệt may, giày dép và gỗ, phản ánh vai trò của Mỹ như thị trường tiêu thụ lớn cho sản phẩm gia công và sản xuất công nghiệp Việt Nam. 

🛠️ Nhóm hàng nhập khẩu chủ lực từ Trung Quốc (2025)

Trung Quốc là nguồn cung cấp hàng hóa lớn nhất cho Việt Nam và chiếm tỷ trọng lớn trong tổng nhập khẩu. Theo số liệu trong 7 tháng đầu năm 2025: 

🔹 Nhóm hàng công nghiệp – sản xuất

  1. Máy tính, sản phẩm điện tử và linh kiện

    • Giá trị nhập khẩu khoảng ~28,5 tỷ USD, tăng mạnh. 

  2. Máy móc, thiết bị, công cụ và phụ tùng

    • Khoảng ~21,3 tỷ USD, phục vụ sản xuất và lắp ráp cho ngành công nghiệp Việt Nam. 

  3. Điện thoại và linh kiện điện thoại

    • Hơn ~5 tỷ USD nhập từ Trung Quốc. 

  4. Vải, sợi và nguyên phụ liệu dệt may

    • Gần ~6 tỷ USD, phục vụ ngành dệt may – một động lực xuất khẩu lớn. 

  5. Nhựa và nguyên liệu nhựa

    • Cao với ~3,6 tỷ USD, cùng nguyên liệu sản xuất khác. 

🔹 Nhóm hàng khác

  • Ô tô nguyên chiếc và phụ tùng ô tô

    • Nhập khẩu tăng mạnh, phản ánh nhu cầu trong nước. 

  • Dầu ăn, dầu thực vật, kim cương & trang sức, mỹ phẩm, sản phẩm chăm sóc cá nhân cũng ghi nhận tăng trưởng mạnh trong giá trị nhập khẩu từ Trung Quốc. 

📌 Tóm lại: Phần lớn hàng nhập khẩu từ Trung Quốc là nguyên, nhiên, vật liệu phục vụ cho sản xuất công nghiệp và chế biến, đặc biệt các linh kiện điện tử, điện thoại, máy móc thiết bị và nguyên liệu cho ngành dệt may, nhựa… góp phần vào chuỗi cung ứng sản xuất xuất khẩu của Việt Nam.

📊 Điểm chính so sánh

Đối tác Xuất khẩu chính của VN Nhập khẩu chính của VN
Mỹ Điện tử & linh kiện, máy móc, dệt may, giày dép, gỗ Inputs: linh kiện điện tử, máy móc, bông & nguyên liệu sản xuất
Trung Quốc Không phải thị trường xuất khẩu lớn nhất nhưng vẫn xuất nhiều sản phẩm công nghiệp và nông sản Điện tử & linh kiện, máy móc & thiết bị, vải sợi, nhựa, ô tô & phụ tùng

Xuất nhập khẩu tăng mạnh có phải do Trung Quốc chuyển sản xuất sang để né thuế? 

Đúng là có yếu tố “dịch chuyển chuỗi cung ứng để né thuế”, nhưng không phải là nguyên nhân duy nhất, và cũng không còn là yếu tố chi phối số 1 trong năm 2025.

Dưới đây là bức tranh đúng bản chất – nhiều tầng của hiện tượng này.

1️⃣ ĐÚNG: Né thuế Mỹ – Trung là động lực khởi phát mạnh

Giai đoạn 2018–2022, khi Mỹ áp thuế trừng phạt cao lên hàng Trung Quốc (điện tử, máy móc, dệt may, đồ gỗ…), thì:

  • Doanh nghiệp Trung Quốc + FDI:

    • Chuyển công đoạn cuối sang Việt Nam

    • Hoặc đặt nhà máy mới tại Việt Nam

  • Việt Nam trở thành:

    • “Cửa ngõ xuất khẩu” sang Mỹ

    • Điểm trung chuyển hợp pháp trong chuỗi cung ứng toàn cầu

📌 Điều này đặt nền móng cho:

  • Điện tử

  • Dệt may

  • Gỗ – nội thất

  • Máy móc, linh kiện
    → tăng rất nhanh trong các năm sau đó.

👉 Không có chiến tranh thương mại Mỹ – Trung thì không có cú nhảy mạnh của Việt Nam như hiện nay.

2️⃣ NHƯNG 2023–2025: Né thuế không còn là yếu tố chính

Sang 2024–2025, câu chuyện đã chuyển sang giai đoạn 2:

🔍 Mỹ đã siết rất chặt:

  • Điều tra xuất xứ

  • Chống lẩn tránh thuế

  • Áp thuế ngược lại với:

    • Gỗ

    • Thép

    • Pin mặt trời

    • Xe điện

    • Một số mặt hàng điện tử

📌 Vì vậy:

  • Xuất khẩu tăng năm 2025 KHÔNG thể chỉ nhờ “dán nhãn Made in Vietnam”

  • Những doanh nghiệp “lách luật thô” đã bị loại

3️⃣ VẬY VÌ SAO 2025 VẪN TĂNG MẠNH?

✅ Nguyên nhân thực sự từ 2023–2025:

(1) Việt Nam đã trở thành mắt xích sản xuất thực sự

  • Không chỉ lắp ráp

  • Mà đã có:

    • Nhà máy quy mô lớn

    • Chuỗi cung ứng phụ trợ nội địa

    • Nhân lực quen việc

➡️ Giá trị gia tăng tại Việt Nam đã đủ “thật” để qua cửa Mỹ

(2) Chiến lược toàn cầu: “China + 1” → “China + Vietnam”

  • Doanh nghiệp Mỹ, Nhật, Hàn không rời Trung Quốc

  • Nhưng:

    • Đặt Việt Nam làm cứ điểm sản xuất xuất khẩu

    • Trung Quốc giữ vai trò cung cấp linh kiện – nguyên liệu

➡️ Giải thích vì sao:

  • 🇺🇸 Mỹ = thị trường xuất khẩu lớn nhất

  • 🇨🇳 Trung Quốc = nguồn nhập khẩu lớn nhất

👉 Việt Nam nằm giữa chuỗi, hưởng lợi.

(3) Mỹ cần Việt Nam về địa – chính trị

  • Giảm phụ thuộc Trung Quốc

  • Tăng vai trò ASEAN

  • Việt Nam được xem là:

    • Quốc gia ổn định

    • Không đối đầu trực diện

    • Phù hợp làm “đối tác sản xuất”

📌 Đây là lợi thế chiến lược, không phải chỉ thuế.

4️⃣ Nhưng cần nhìn thẳng sự thật (rất quan trọng)

⚠️ Cơ cấu hiện tại vẫn có rủi ro:

  • Xuất khẩu sang Mỹ: thành phẩm

  • Nhập từ Trung Quốc: đầu vào cốt lõi

➡️ Nếu:

  • Mỹ siết mạnh hơn xuất xứ

  • Trung Quốc gián đoạn cung ứng
    → Việt Nam bị kẹp ở giữa

5️⃣ Kết luận ngắn gọn – đúng bản chất

✔️ Tăng mạnh CÓ nguồn gốc từ né thuế Mỹ – Trung
✔️ Nhưng đến 2025, tăng trưởng chủ yếu nhờ Việt Nam đã trở thành mắt xích sản xuất thật
❌ Không còn là “ăn may”, nhưng cũng chưa phải tự chủ hoàn toàn

Bài viết liên quan

Đăng ký để nhận tài liệu miễn phí

Đăng ký học

error: Content is protected !!