Nghị quyết 79-NQ/TW tác động gì tới nền kinh tế Việt Nam?
Dưới đây là bản tóm lược “xương sống” của Nghị quyết 79-NQ/TW và phân tích tác động thực chất tới nền kinh tế Việt Nam, theo cách nhìn kinh tế – thể chế – dài hạn (không chỉ khẩu hiệu).
I. NỘI DUNG CHÍNH CỦA NGHỊ QUYẾT 79 (CÔ ĐỌNG – CỐT LÕI)
1. Định vị lại vai trò kinh tế nhà nước (KTTN)
Nghị quyết 79 không mở rộng KTTN theo kiểu bao cấp, mà tái định nghĩa vai trò “chủ đạo” theo 4 trụ:
KTTN = công cụ chiến lược của Nhà nước, không phải khu vực “làm thay” thị trường
Cụ thể:
-
Giữ ổn định vĩ mô – an ninh kinh tế – quốc phòng
-
Dẫn dắt các ngành then chốt, chiến lược
-
Can thiệp khi thị trường thất bại hoặc khủng hoảng
-
Kiến tạo không gian phát triển dài hạn (hạ tầng, dữ liệu, công nghệ lõi)
⟹ Đây là “Nhà nước kiến tạo phát triển”, không phải “Nhà nước kinh doanh đại trà”.
2. Thay đổi rất mạnh tư duy quản lý nguồn lực Nhà nước
Nghị quyết yêu cầu:
-
Hạch toán đầy đủ đất đai, tài nguyên, hạ tầng, vốn, dữ liệu
-
Đánh giá lợi ích – chi phí xã hội theo chuẩn quốc tế
-
Chống thất thoát, lãng phí như một vấn đề an ninh quốc gia
Lần đầu tiên:
-
Không gian ngầm – tài nguyên số – dữ liệu quốc gia – vùng trời – kinh tế tầm thấp – kinh tế vũ trụ
được đưa chính thức vào phạm trù nguồn lực KTTN.
⟹ Đây là mở rộng khái niệm “tài sản quốc gia” sang thế kỷ 21.
3. Doanh nghiệp nhà nước (DNNN) bị “siết chuẩn”, không còn vùng an toàn
Nghị quyết không bảo vệ DNNN yếu kém, mà:
-
Buộc quản trị theo OECD
-
Tách bạch nhiệm vụ chính trị – kinh doanh
-
Cho phá sản, tái cơ cấu, bán – sáp nhập
-
Trả lương theo thị trường, thưởng theo lợi nhuận vượt kế hoạch
Mục tiêu rất rõ:
-
Ít nhưng rất mạnh
-
Làm công nghệ lõi – hạ tầng lõi – tài chính lõi
-
Dẫn chuỗi giá trị, không cạnh tranh vặt với tư nhân
⟹ Đây là cuộc thanh lọc DNNN lớn nhất từ sau Đổi mới.
4. Ngân sách – thuế – tài sản công: chuyển sang logic bền vững
Một loạt thông điệp quan trọng:
-
Chuẩn bị thuế tài sản, thuế carbon
-
Ngân sách chỉ vay cho đầu tư phát triển
-
Giảm chi thường xuyên, tăng chi đầu tư
-
Không lập thêm quỹ ngoài ngân sách
⟹ Nhà nước chuyển từ “chi tiêu – xin cho” sang “đầu tư – sinh lợi xã hội”.
5. SCIC được “nâng cấp” thành tiền thân Quỹ đầu tư quốc gia
Điểm rất chiến lược:
-
SCIC không chỉ giữ vốn
-
Mà đầu tư như Temasek (Singapore) hoặc Khazanah (Malaysia)
Vai trò:
-
Đầu tư công nghệ lõi
-
M&A chiến lược
-
Đầu tư ra nước ngoài
-
Bảo vệ lợi ích dài hạn của quốc gia
⟹ Đây là vũ khí tài chính quốc gia, nếu làm đúng.
II. TÁC ĐỘNG ĐẾN NỀN KINH TẾ VIỆT NAM (THỰC CHẤT – KHÔNG HÌNH THỨC)
1. Về tăng trưởng: ổn định hơn, ít “sốc”
-
Nhà nước giữ vai trò đệm chống khủng hoảng
-
Hạ tầng – năng lượng – logistics được đầu tư dài hạn
-
Giảm phụ thuộc chu kỳ FDI ngắn hạn
⟹ GDP có thể không bùng nổ ngắn hạn, nhưng bền và khó sập.
2. Về khu vực tư nhân: được “mở đường”, không bị chèn ép
Nghị quyết khẳng định:
-
Bình đẳng tiếp cận nguồn lực
-
Nhà nước làm cái tư nhân không làm được
-
KTTN kéo tư nhân đi lên, không cạnh tranh kiểu sân sau
⟹ Nếu thực thi đúng:
-
Tư nhân được hưởng hạ tầng – dữ liệu – công nghệ
-
Giảm “xin – cho – quan hệ”
3. Về bất động sản & đất đai: hết thời “ăn đất thô”
-
Số hóa đất đai
-
Thu hồi đất bỏ hoang
-
Thuế tài sản trong tương lai
⟹ BĐS:
-
Giảm đầu cơ
-
Tăng dự án có giá trị sử dụng thật
-
Chủ đất “ôm đất chờ giá” sẽ chịu áp lực lớn
4. Về tài chính – ngân hàng: Nhà nước giữ trụ cột
-
4 ngân hàng quốc doanh làm “neo ổn định”
-
Không để hệ thống tài chính bị thao túng bởi vốn ngắn hạn
-
Hạn chế khủng hoảng kiểu 2008
⟹ Việt Nam chọn ổn định tài chính hơn tăng nóng.
5. Về dài hạn 2030–2045: định hình “mô hình Việt Nam”
Nghị quyết 79 đặt nền cho mô hình:
Nhà nước mạnh – Thị trường năng động – Xã hội ổn định
Khác:
-
Mỹ: thị trường dẫn
-
Trung Quốc: nhà nước chi phối
-
Việt Nam: nhà nước kiến tạo + thị trường cạnh tranh
⟹ Nếu thành công, đây là con đường thứ 3 phù hợp Việt Nam.
III. ĐÁNH GIÁ TỔNG QUÁT (THẲNG THẮN)
Điểm mạnh
-
Tư duy hiện đại, tiệm cận chuẩn quốc tế
-
Nhận diện đúng các nguồn lực mới (dữ liệu, không gian)
-
Dám chấp nhận phá sản, thanh lọc DNNN
Rủi ro lớn nhất
-
Thực thi
-
Lợi ích nhóm
-
Năng lực cán bộ quản trị
-
Tâm lý sợ trách nhiệm
Nghị quyết đúng, nhưng thành – bại nằm ở con người và cơ chế bảo vệ người dám làm.
