Nguyễn Thị Út - Chị Út Tịch-Còn cái lai quần cũng đánh- Người mẹ cầm súng
Nguyễn Thị Út (thường được gọi là Chị Út Tịch) là một Nữ Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân của Việt Nam, nổi tiếng với câu nói bất hủ: "Còn cái lai quần cũng đánh!".
1. Nguyễn Thị Út là ai?
-
Tên thật: Nguyễn Thị Út (thường được gọi là Út Tịch vì bà là con út trong nhà và lấy chồng là ông Lâm Văn Tịch).
-
Năm sinh/Năm mất: Có nguồn ghi 1920–1969, có nguồn ghi 1931–1968.
-
Quê quán: Xã Tam Ngãi, huyện Cầu Kè, tỉnh Trà Vinh (trước đây thuộc tỉnh Cần Thơ/Vĩnh Bình).
-
Thân thế: Bà là người Kinh, mồ côi mẹ từ nhỏ, từng phải đi ở đợ (làm nô tì) cho địa chủ Hàm Giỏi. Bà tham gia hoạt động cách mạng từ sớm, được cán bộ Việt Minh tuyên truyền và ủng hộ.
-
Đặc điểm nổi bật: Bà được Nhà nước Việt Nam tuyên dương danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân vào ngày 05/5/1965. Cuộc đời bà đã được nhà văn Nguyễn Thi xây dựng thành hình tượng nhân vật chính trong tác phẩm nổi tiếng "Người mẹ cầm súng" (sau này được chuyển thể thành phim "Mẹ vắng nhà").
2. Công lao của Nguyễn Thị Út
-
Trực tiếp chiến đấu: Từ năm 1945 đến năm 1965, bà là du kích xã Tam Ngãi. Bà đã cùng đội du kích địa phương tham gia 23 trận đánh (trong đó có 8 trận trong kháng chiến chống Pháp).
-
Thành tích chiến đấu: Bà đã tiêu diệt và làm bị thương 200 tên địch, thu giữ 70 súng. Bà cũng tham gia nhiều trận công đồn, làm thất bại nhiều cuộc càn quét của địch.
-
Biểu tượng tinh thần: Bà là biểu tượng của tinh thần chiến đấu kiên cường, bất khuất của người phụ nữ Nam Bộ trong cả hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ. Câu nói "Còn cái lai quần cũng đánh!" thể hiện ý chí quyết tâm chiến đấu đến cùng để bảo vệ quê hương.
-
Tuyên truyền, vận động: Bà còn tích cực tuyên truyền, vận động nhiều binh lính địch bỏ ngũ.
3. Câu chuyện về Nguyễn Thị Út
Câu chuyện về Út Tịch là hình ảnh tiêu biểu của một người phụ nữ Việt Nam vừa gánh vác việc gia đình, nuôi con, vừa tham gia chiến đấu:
-
Từ nô tỳ thành chiến sĩ: Bà có tính khí mạnh mẽ, nhiều lúc đánh trả lại gia đình địa chủ đã bóc lột mình, với quan điểm "Nó đánh mình, mình đánh nó!". Nhờ sự giúp đỡ của cán bộ Việt Minh, bà được chuộc thân và sớm đi theo cách mạng.
-
Người mẹ cầm súng: Bà tham gia đánh giặc và lập nhiều chiến công ngay cả khi đã có gia đình và phải nuôi nhiều con nhỏ (có nguồn ghi bà có đến 6 hay 7 người con).
-
Trận đánh bốt Tám Thế: Một câu chuyện nổi tiếng là khi chồng và đồng chí tính đánh bốt Đường Trâu, bà đòi đi cùng dù đang mang thai tháng thứ 7. Sau đó, bà được giao nhiệm vụ trinh sát bót Tám Thế. Bà cùng hai cô gái khác giả vờ ra chăm sóc ruộng dưa bên cạnh bốt để nắm tình hình địch. Sau khi nắm rõ quy luật, bà tổ chức một bữa nhậu linh đình ngay tại sân đồn, đợi lúc lính ngụy say túy lúy thì du kích ta ập vào, thu gọn cả bốt mà không tốn một viên đạn.
-
Hy sinh: Bà hy sinh trong một trận đánh vào cuối năm 1968.
4. Tại sao bà được đặt tên đường?
Nguyễn Thị Út được đặt tên cho nhiều con đường, trường học ở Việt Nam là vì:
-
Vinh danh công lao: Việc đặt tên đường là hình thức cao nhất để vinh danh công lao, thành tích và sự hy sinh của bà trong cuộc đấu tranh giành độc lập dân tộc.
-
Biểu tượng tinh thần: Bà là biểu tượng điển hình rực rỡ của phong trào chiến tranh nhân dân, của người phụ nữ miền Nam "Anh hùng – Bất khuất – Trung hậu – Đảm đang" mà nhà văn Nguyễn Thi đã khắc họa sâu sắc trong lòng công chúng qua tác phẩm "Người mẹ cầm súng".

