- Dòng họ Vương Lang Nha
Đây thường được xem là gia tộc quyền lực nhất trong lịch sử Trung Quốc. Tồn tại hơn 1.700 năm, họ sinh ra khoảng 35 tể tướng, 36 hoàng hậu, hàng trăm học giả và văn nhân. Thời Đông Tấn có câu: “Vương dữ Mã cộng thiên hạ” – họ Vương và nhà Tư Mã cùng chia thiên hạ. Nổi bật nhất là Vương Hi Chi, được xem là “Thánh thư pháp”. - Dòng họ Tạ Trần Quận
Họ Tạ là một trong “tứ đại môn phiệt” thời Ngụy–Tấn–Nam Bắc triều. Gia tộc này nổi tiếng vừa giỏi chính trị vừa giỏi quân sự, đặc biệt với Tạ An – người chỉ huy chiến lược giúp Đông Tấn thắng trận nổi tiếng Trận Phì Thủy, cứu vãn cả triều đại. - Dòng họ Bùi Hà Đông
Gia tộc này kéo dài từ thời Hán đến cuối Ngũ Đại, gần 800 năm. Họ Bùi sinh ra hàng chục tể tướng, quan lớn, học giả. Người Trung Quốc từng nói: “Thiên hạ vô nhị Bùi” – trong thiên hạ không có họ Bùi thứ hai. Gia tộc này nổi bật vì vừa nắm chính trị vừa rất coi trọng học thuật Nho giáo. - Dòng họ Lý Long Tây
Đây là gia tộc tạo ra nhà Đường – triều đại huy hoàng nhất lịch sử Trung Quốc. Từ các danh tướng thời Tần–Hán như Lý Quảng đến Lý Uyên và Đường Thái Tông, họ Lý ảnh hưởng sâu sắc tới chính trị, quân sự và văn hóa Trung Quốc suốt hơn 1.000 năm. - Dòng họ Khổng
Đây là gia tộc có hệ phả dài nhất thế giới, kéo dài hơn 80 đời trong hơn 2.500 năm. Con cháu của Khổng Tử luôn giữ vị trí đặc biệt trong giáo dục, học thuật và văn hóa Trung Quốc. Dòng họ này gần như là biểu tượng của Nho giáo và ảnh hưởng đến toàn bộ Đông Á. - Dòng họ Trương Thiên Sư
Gia tộc này là hậu duệ của Trương Đạo Lăng, tồn tại gần 2.000 năm. Các đời “Thiên Sư” của họ Trương nắm quyền lực tinh thần rất lớn trong Đạo giáo, ảnh hưởng đến tín ngưỡng, chính trị và đời sống dân gian Trung Quốc. - Dòng họ Tăng
Họ Tăng nổi tiếng vì sinh ra nhiều học giả, đại thần và đặc biệt là Tăng Quốc Phiên. Ông vừa là nhà quân sự, nhà cải cách, vừa là biểu tượng của gia phong, gia huấn và giáo dục gia đình. “Gia thư Tăng Quốc Phiên” đến nay vẫn được xem là một trong những sách dạy con nổi tiếng nhất Trung Quốc. - Dòng họ Dương Hoằng Nông
Đây là gia tộc quý tộc tồn tại từ thời Hán tới Đường. Họ Dương sinh ra nhiều tể tướng, học giả và đặc biệt là nhà Tùy với Tùy Văn Đế. Gia tộc này từng kiểm soát cả quyền lực chính trị lẫn hôn nhân với hoàng tộc. - Dòng họ Vi Thanh Hà
Một trong những “ngũ tính thất vọng” – 5 dòng họ danh giá nhất thời Đường. Họ Vi có rất nhiều quan lớn, học giả và thông gia với hoàng tộc. Thời nhà Đường, việc cưới được người họ Vi được xem là dấu hiệu của địa vị cực cao. - Tứ đại gia tộc thời Trung Hoa Dân Quốc
Gồm các họ Tưởng, Tống, Khổng và Trần. Gia tộc của Tưởng Giới Thạch, Tống Mỹ Linh, họ Khổng hậu duệ Khổng Tử và họ Trần đã kiểm soát chính trị, ngân hàng, công nghiệp và ngoại giao Trung Quốc nửa đầu thế kỷ 20. Người đương thời gọi họ là “tứ đại gia tộc”, gần như thao túng cả nền kinh tế và chính trị Trung Quốc.
Nếu xét riêng về tầm ảnh hưởng lâu dài và sâu rộng nhất trong hơn 1.000 năm, thường được xếp theo thứ tự:
- Họ Vương Lang Nha
- Họ Khổng
- Họ Lý Long Tây
- Họ Bùi Hà Đông
- Họ Tạ Trần Quận
Điểm chung của các gia tộc này là:
- Có gia huấn rất nghiêm
- Coi học vấn quan trọng hơn tài sản
- Ghi chép gia phả hàng trăm năm
- Luôn đào tạo thế hệ kế tiếp
- Có quỹ, trường học, thư viện, sách gia tộc
- Đặt danh dự gia tộc cao hơn lợi ích ngắn hạn
Đây cũng chính là con đường mà nhiều dòng họ lớn ở Việt Nam như Dòng họ Ngô Thì, Dòng họ Nguyễn Tiên Điền hay Dòng họ Vũ Mộ Trạch đã đi theo.
