Dưới góc độ chuyên gia kinh tế - chính trị, việc Mỹ chọn "đánh úp" Venezuela vào đầu năm 2026 mà không áp dụng kịch bản tương tự với Triều Tiên hay Cuba là một quyết định dựa trên sự tính toán kỹ lưỡng về Rủi ro - Lợi ích và Khả năng đáp trả.
Dưới đây là 5 lý do giải thích sự khác biệt này:
1. Khả năng răn đe quân sự và "Ngưỡng hạt nhân"
Đây là khác biệt lớn nhất giữa Venezuela và Triều Tiên.
-
Triều Tiên: Sở hữu vũ khí hạt nhân và tên lửa hành trình chiến lược tầm xa (như dòng Hwasong-20 vừa ra mắt cuối năm 2025). Mọi hành động "chặt đầu" nhắm vào ông Kim Jong-un đều có nguy cơ dẫn đến một cuộc chiến tranh hạt nhân tổng lực, đe dọa trực tiếp đến Hàn Quốc, Nhật Bản và thậm chí là lục địa Mỹ.
-
Venezuela: Dù có quân đội đông đảo, nhưng Venezuela không có vũ khí hủy diệt hàng loạt để tạo ra thế cân bằng răn đe. Mỹ có thể thực hiện một chiến dịch chớp nhoáng mà không sợ bị trả đũa bằng vũ khí nguyên tử.
2. Địa chính trị: "Sân sau" và Học thuyết Monroe
Trong Chiến lược An ninh Quốc gia tháng 11/2025, Tổng thống Trump đã tái khẳng định Học thuyết Monroe.
-
Venezuela: Nằm ngay tại Nam Mỹ, được coi là "sân sau" trực tiếp của Mỹ. Việc để Nga, Trung Quốc và Iran đặt chân vào đây được Washington coi là mối đe dọa an ninh nội địa không thể chấp nhận được.
-
Triều Tiên & Cuba: Triều Tiên nằm trong vùng ảnh hưởng truyền thống của Trung Quốc; một cuộc tấn công vào đây có thể kích hoạt xung đột trực tiếp với Bắc Kinh. Với Cuba, dù gần Mỹ nhưng nước này đã chuyển giao quyền lực sang thế hệ lãnh đạo mới và Mỹ ưu tiên các biện pháp "diễn biến hòa bình" hơn là vũ lực trực tiếp.
3. Động lực kinh tế: "Phần thưởng" Dầu mỏ
-
Venezuela: Sở hữu 303 tỷ thùng dầu (số 1 thế giới). Việc bắt giữ ông Maduro giúp Mỹ mở đường cho các tập đoàn năng lượng Mỹ quay lại kiểm soát nguồn tài nguyên này, trực tiếp giải quyết vấn đề giá xăng dầu và lạm phát tại Mỹ.
-
Triều Tiên & Cuba: Cả hai quốc gia này đều nghèo tài nguyên thiên nhiên và có chi phí tái thiết sau chiến tranh cực kỳ đắt đỏ. Mỹ không thấy có lợi ích kinh tế đủ lớn để mạo hiểm thực hiện một chiến dịch quân sự tốn kém.
4. Lý do pháp lý: Tội phạm ma túy xuyên quốc gia
Mỹ cần một "vỏ bọc" pháp lý để hành động mà không cần thông qua Liên Hợp Quốc.
-
Cáo buộc Narco-terrorism: Mỹ đã truy tố ông Maduro như một "trùm ma túy" thay vì một nhà lãnh đạo chính trị. Điều này cho phép Mỹ sử dụng lực lượng thực thi pháp luật và đặc nhiệm (Delta Force) để "bắt giữ tội phạm" thay vì "tuyên chiến".
-
Lãnh đạo khác: Mỹ không có (hoặc chưa xây dựng) các hồ sơ pháp lý tương tự về tội buôn lậu ma túy quy mô lớn đối với lãnh đạo Triều Tiên hay Cuba để có thể danh chính ngôn thuận tiến hành một vụ bắt giữ tương tự.
5. Sự ủng hộ của khu vực
-
Venezuela: Nhiều nước láng giềng như Colombia, Brazil đã chịu áp lực quá lớn từ dòng người di cư Venezuela (hơn 8 triệu người) nên họ ngầm ủng hộ hoặc không phản đối quyết liệt một sự thay đổi mạnh mẽ tại Caracas.
-
Triều Tiên & Cuba: Trung Quốc và Nga chắc chắn sẽ can thiệp quân sự hoặc kinh tế nếu Mỹ tấn công Triều Tiên. Với Cuba, cộng đồng quốc tế (đặc biệt là các nước Mỹ Latinh khác) luôn phản đối mạnh mẽ mọi sự can thiệp vũ lực của Mỹ vào đảo quốc này.
Kết luận: Mỹ chọn Venezuela vì đây là mục tiêu "dễ đánh, lợi cao". Trong chính trị quốc tế, sự công bằng không tồn tại; chỉ có sự tính toán thực dụng về lợi ích quốc gia và khả năng chịu đựng rủi ro của siêu cường.
