collagen cấu tạo là gì? elastin cấu tạo là gì? glucosamine cấu tạo là gì? chiếm bao nhiêu % trong cơ bắp, da, mạc cơ?
Câu hỏi của Thầy rất “gốc sinh học”. Ta đi từ phân tử → mô → tỷ lệ thực tế trong cơ thể.
1️⃣ Collagen cấu tạo là gì?
Bản chất:
Collagen là protein cấu trúc dạng sợi (fibrous protein).
Cấu tạo phân tử:
-
3 chuỗi polypeptide xoắn vào nhau → tạo triple helix
-
Mỗi chuỗi có trình tự lặp lại:
Gly – X – Y-
Glycine (Gly) ~ 33%
-
Proline (Pro)
-
Hydroxyproline
-
👉 Glycine nhỏ nhất → cho phép xoắn chặt.
Cần gì để tạo collagen?
-
Vitamin C (hydroxyl hóa Proline)
-
Sắt
-
Kẽm
-
Đồng
-
Protein đủ
Vai trò:
-
Chịu lực kéo
-
Tạo khung cho da, gân, mạc, xương
2️⃣ Elastin cấu tạo là gì?
Bản chất:
Elastin cũng là protein sợi, nhưng có tính đàn hồi cao.
Cấu tạo:
-
Giàu Glycine
-
Có Lysine tạo cầu nối đặc biệt: Desmosine
-
Tạo mạng lưới co giãn
Khác collagen:
-
Collagen = bền chắc
-
Elastin = đàn hồi
Đặc điểm quan trọng:
Elastin được tạo mạnh khi còn trẻ.
Sau 30 tuổi → gần như không tái tạo nhiều nữa.
3️⃣ Glucosamine cấu tạo là gì?
Bản chất:
Glucosamine là amino sugar (đường amin).
Công thức gần đúng:
C₆H₁₃NO₅
Vai trò:
-
Là nguyên liệu tạo:
-
Glycosaminoglycans (GAGs)
-
Hyaluronic acid
-
Chondroitin sulfate
-
👉 Nó không phải protein như collagen/elastin.
Nằm ở đâu?
-
Sụn khớp
-
Dịch khớp
-
Mạc cơ
-
Da
4️⃣ Tỷ lệ % trong cơ bắp – da – mạc cơ
(Con số gần đúng sinh học)
🔹 Trong cơ bắp
Cơ bắp gồm:
-
~75% nước
-
~20% protein cơ (actin, myosin)
-
~3–5% mô liên kết
Trong phần mô liên kết này:
| Thành phần | Tỷ lệ trong cơ |
|---|---|
| Collagen | ~1–2% toàn cơ |
| Elastin | <0.5% |
| Glucosamine (GAGs) | rất nhỏ (<0.1%) |
👉 Cơ chủ yếu là protein co cơ, không phải collagen.
🔹 Trong da
Da gồm 3 lớp, nhưng xét lớp trung bì (dermis):
| Thành phần | Tỷ lệ trong dermis |
|---|---|
| Collagen | ~70–80% trọng lượng khô |
| Elastin | ~2–4% |
| GAGs (có glucosamine) | ~0.1–0.3% |
👉 Collagen là thành phần chính tạo độ săn chắc.
🔹 Trong mạc cơ (fascia)
Mạc cơ là mô liên kết nên:
| Thành phần | Tỷ lệ ước tính |
|---|---|
| Collagen | ~60–80% phần khô |
| Elastin | ~1–5% |
| GAGs (HA, glucosamine nền) | ~0.1–1% |
| Nước | ~60–70% tổng khối |
👉 Mạc cơ giàu collagen hơn cơ bắp rất nhiều.
5️⃣ So sánh nhanh
| Mô | Collagen | Elastin | GAGs | Nước |
|---|---|---|---|---|
| Cơ | Thấp | Rất thấp | Rất thấp | Cao |
| Da | Rất cao | Trung bình | Thấp | Trung |
| Mạc | Rất cao | Thấp | Thấp | Rất cao |
6️⃣ Liên hệ lão hóa nam 35+
-
Collagen giảm ~1%/năm sau 30
-
Elastin hầu như không tái tạo nhiều
-
GAGs giảm → mạc khô → dính
👉 Đó là lý do 35+:
-
Cứng lưng sáng sớm
-
Da bớt đàn hồi
-
Khớp khô
