Suy giãn tĩnh mạch xảy ra khi van tĩnh mạch ở chân yếu hoặc hỏng, khiến máu ứ lại ở cẳng chân thay vì chảy ngược về tim.
Nguyên nhân thường gặp
- Đứng hoặc ngồi quá lâu mỗi ngày (giáo viên, nhân viên văn phòng, bán hàng).
- Tuổi càng cao, thành mạch và van tĩnh mạch càng yếu.
- Thừa cân, béo phì làm tăng áp lực lên chân.
- Ít vận động, cơ bắp chân yếu nên “máy bơm” tĩnh mạch hoạt động kém.
- Mang thai nhiều lần.
- Di truyền: gia đình có người bị giãn tĩnh mạch.
- Tiền sử huyết khối tĩnh mạch sâu, chấn thương hoặc phẫu thuật chân.
- Mặc quần quá chật, thường xuyên đi giày cao gót.
Dấu hiệu gợi ý
- Nặng chân, mỏi chân về chiều.
- Phù cổ chân, mắt cá.
- Chuột rút ban đêm.
- Tĩnh mạch nổi ngoằn ngoèo màu xanh tím.
- Ngứa, nóng rát, đau tức bắp chân.
- Nặng hơn có thể đổi màu da, loét cổ chân.
7 bài tập tốt nhất cho suy giãn tĩnh mạch
Các bài này giúp cơ bắp chân co bóp, đẩy máu trở về tim.
- Nhón gót
- Đứng thẳng, vịn ghế.
- Nhón gót lên cao rồi hạ xuống chậm.
- 20–30 lần × 2–3 hiệp.
- Gập duỗi cổ chân
- Ngồi hoặc nằm, kéo mũi chân về phía người rồi duỗi ra.
- 30–50 lần mỗi chân.
- Rất tốt nếu phải ngồi lâu hoặc đi xe.
- Xoay cổ chân
- Nhấc chân lên, xoay cổ chân 10 vòng theo chiều kim đồng hồ và 10 vòng ngược lại.
- Mỗi bên 2–3 lần.
- Đạp xe trên không
- Nằm ngửa, nâng hai chân và đạp như đang đi xe đạp 1–3 phút.
- Đi bộ nhanh
- Đi bộ 20–30 phút/ngày.
- Đây là bài tập hiệu quả nhất vì kích hoạt cơ bắp chân liên tục.
- Gác chân cao
- Nằm và kê chân cao hơn tim khoảng 15–20 cm trong 10–15 phút.
- Thực hiện 2–3 lần/ngày, nhất là sau khi đứng nhiều.
- Bơi hoặc đạp xe
- Tập 3–5 buổi/tuần, 20–30 phút.
- Nước và chuyển động chân giúp giảm áp lực lên tĩnh mạch.
Các nghiên cứu cho thấy tập luyện cơ bắp chân đều đặn giúp cải thiện khả năng “bơm máu” của tĩnh mạch và giảm ứ máu ở chân.
Huyệt đạo hỗ trợ giảm nặng chân, đau và phù
Bấm huyệt không chữa khỏi hoàn toàn suy giãn tĩnh mạch nhưng có thể hỗ trợ giảm triệu chứng.
- Huyệt Túc Tam Lý: dưới đầu gối khoảng 3 thốn, ngoài xương chày.
- Tác dụng: tăng tuần hoàn, giảm nặng chân.
- Huyệt Tam Âm Giao: mặt trong cẳng chân, trên mắt cá trong khoảng 4 ngón tay.
- Tác dụng: giảm phù, giảm đau chân.
- Huyệt Thừa Sơn: giữa bắp chân, chỗ lõm khi kiễng chân.
- Tác dụng: rất hay dùng cho đau, căng, giãn tĩnh mạch vùng cẳng chân.
- Huyệt Ủy Trung: giữa nếp khoeo sau gối.
- Tác dụng: giảm đau, lưu thông khí huyết chân.
- Huyệt Dũng Tuyền: giữa lòng bàn chân.
- Tác dụng: thư giãn, giảm cảm giác nóng rát chân.
- Huyệt Huyết Hải: mặt trong đùi, phía trên gối khoảng 2–3 ngón tay.
- Tác dụng: hỗ trợ tuần hoàn máu.
Cách bấm:
- Dùng ngón cái ấn vừa phải, hơi tức là đúng.
- Mỗi huyệt 30–60 giây.
- Lặp lại 2–3 lần, ngày 1–2 lần.
Điều nên làm thêm
- Mang vớ áp lực nếu đứng nhiều.
- Tránh đứng yên quá 30–60 phút; cứ 30 phút nên đi lại hoặc nhón gót vài chục lần.
- Khi ngủ có thể kê chân cao nhẹ.
- Giảm cân nếu đang thừa cân.
- Hạn chế ngồi bắt chéo chân lâu.
Nếu chân sưng một bên đột ngột, đỏ, nóng, đau nhiều hoặc khó thở, cần đi khám ngay vì có thể liên quan đến Huyết khối tĩnh mạch sâu.
