Dưới đây là Checklist 12 chỉ số sinh học quan trọng nhất nên giữ trong “vùng tối ưu” để giảm nguy cơ Alzheimer khoảng 30–50% theo các nghiên cứu dịch tễ học lớn.

---

🧠 CHECKLIST 12 CHỈ SỐ BẢO VỆ NÃO

I. 🔬 Nhóm chuyển hoá – insulin (quan trọng nhất)

1️⃣ HbA1c: < 5.4% (tối ưu)

• 5.7%: tiền đái tháo đường → tăng nguy cơ teo hồi hải mã.

• Não kháng insulin = nguy cơ Alzheimer cao hơn.

2️⃣ Đường huyết đói: < 90 mg/dL (5.0 mmol/L)

• 100 mg/dL: bắt đầu tăng viêm và stress oxy hoá.

3️⃣ Insulin đói: 2–6 µIU/mL

• Cao = kháng insulin âm thầm.

---

II. 🫀 Nhóm mạch máu – huyết áp

4️⃣ Huyết áp: < 120/80 mmHg

• Tăng huyết áp trung niên → tăng nguy cơ sa sút trí tuệ 20–40%.

5️⃣ LDL-C: < 100 mg/dL (2.6 mmol/L)

• LDL cao → xơ vữa mạch não.

6️⃣ Triglyceride: < 100 mg/dL

• TG cao → viêm hệ thống.

---

III. 🔥 Nhóm viêm & stress oxy hoá

7️⃣ hs-CRP: < 1.0 mg/L

• 3 mg/L = viêm mạn tính → tăng amyloid.

8️⃣ Homocysteine: < 10 µmol/L

• Cao gây tổn thương mạch và teo não.

• Liên quan thiếu B12, B6, folate.

---

IV. 🧬 Nhóm vi chất thần kinh

9️⃣ Vitamin B12: > 500 pg/mL

• Thiếu gây suy giảm trí nhớ giả Alzheimer.

🔟 Vitamin D (25-OH): 40–60 ng/mL

• Thiếu liên quan tăng nguy cơ sa sút trí tuệ.

---

V. 🧠 Nhóm nội tiết – bảo vệ não

1️⃣1️⃣ Testosterone toàn phần (nam 30–45 tuổi):

500–800 ng/dL

• Thấp → giảm bảo vệ neuron.

1️⃣2️⃣ Cortisol sáng: trong giới hạn bình thường,

không tăng mạn tính.

• Stress kéo dài → teo hồi hải mã.

---

📊 TÓM TẮT NHANH

---

🎯 Vì sao 12 chỉ số này quan trọng?

Alzheimer không chỉ là bệnh “não”
→ mà là bệnh chuyển hoá – viêm – mạch máu – nội tiết phối hợp.

Nếu giữ 12 chỉ số trong vùng tối ưu từ tuổi 35–40:

• Giảm teo não

• Giảm tích tụ amyloid

• Tăng dự trữ nhận thức

---

📅 GỢI Ý TẦN SUẤT KIỂM TRA

• 1 năm/lần nếu khỏe mạnh

• 6 tháng/lần nếu có tiền sử gia đình

• 3–6 tháng nếu có tiền đái tháo đường