Vitamin B3 còn gọi là niacin hoặc vitamin PP, là một vitamin tan trong nước thuộc nhóm vitamin B.
1. Công thức hoá học của vitamin B3
Vitamin B3 tồn tại chủ yếu ở 2 dạng:
Niacin (acid nicotinic)
C6H5NO2
Niacinamide (nicotinamide)
C6H6N2O
Hai dạng này đều có hoạt tính vitamin B3 trong cơ thể.
2. Tác dụng của vitamin B3
Vitamin B3 tham gia tạo coenzyme NAD⁺ và NADP⁺, rất quan trọng cho chuyển hoá năng lượng tế bào.
Vai trò chính
Chuyển hoá năng lượng
- Giúp chuyển hóa:
- tinh bột
- chất béo
- protein
thành năng lượng ATP cho cơ thể.
Tốt cho thần kinh và não bộ
- Hỗ trợ hoạt động của:
- não
- dây thần kinh
- trí nhớ
- Giúp giảm mệt mỏi, suy nhược.
Tốt cho da
- Giúp:
- giảm viêm da
- phục hồi hàng rào bảo vệ da
- hỗ trợ trị mụn và tăng sắc tố.
- Trong mỹ phẩm thường dùng dạng niacinamide.
Hỗ trợ tim mạch
- Có thể:
- tăng HDL (“cholesterol tốt”)
- giảm triglyceride
- giảm LDL ở một số trường hợp.
Hỗ trợ tuần hoàn máu
- Niacin có thể gây giãn mạch nhẹ → cảm giác nóng đỏ da.
Hỗ trợ tiêu hoá
- Giúp hoạt động của:
- dạ dày
- ruột
- niêm mạc tiêu hóa.
3. Tác hại khi thiếu vitamin B3
Thiếu nặng vitamin B3 gây bệnh:
Pellagra
Bộ 3 triệu chứng kinh điển (“3D”)
Dermatitis — Viêm da
- Da sạm đen
- Bong tróc
- Viêm ở vùng tiếp xúc ánh nắng.
Diarrhea — Tiêu chảy
- Rối loạn tiêu hoá
- Đau bụng
- Chán ăn.
Dementia — Sa sút trí tuệ
- Mất ngủ
- Lo âu
- Giảm trí nhớ
- Rối loạn tâm thần.
Nếu rất nặng có thể dẫn đến:
- suy kiệt
- tổn thương thần kinh
- tử vong.
4. Dấu hiệu thiếu vitamin B3 nhẹ
- Mệt mỏi
- Hay cáu gắt
- Mất tập trung
- Đau đầu
- Khó ngủ
- Da khô
- Viêm lưỡi
- Ăn kém.
5. Thực phẩm giàu vitamin B3
Động vật
- Gan
- Thịt bò
- Thịt gà
- Cá ngừ
- Cá hồi
- Trứng.
Thực vật
- Lạc (đậu phộng)
- Vừng
- Nấm
- Gạo lứt
- Ngũ cốc nguyên cám.
Cơ thể cũng có thể tự tạo một phần
Từ amino acid:
Tryptophan→NiacinTryptophan
6. Dùng quá nhiều vitamin B3 có sao không?
Liều cao (đặc biệt dạng niacin) có thể gây:
- đỏ bừng mặt
- nóng ran
- ngứa
- tụt huyết áp
- tổn thương gan nếu dùng kéo dài liều cao.
Vì vậy không nên tự ý dùng megadose lâu dài nếu không có chỉ định y khoa.

