Đội tuyển nước nào mạnh nhất thế giới môn pickleball? Lịch sử ra đời pickleball? số lượng người chơi pickleball?

Đội tuyển nước nào mạnh nhất thế giới môn pickleball?

Mỹ (Hoa Kỳ) là quốc gia mạnh nhất và thống trị tuyệt đối môn pickleball trên thế giới.

Mỹ là cái nôi khai sinh ra môn thể thao này (từ năm 1965 tại đảo Bainbridge, Washington) và hiện giữ ưu thế áp đảo trên mọi phương diện:

• Thống trị bảng xếp hạng chuyên nghiệp: Phần lớn các vận động viên đỉnh cao thế giới ở cả nội dung đơn nam, đơn nữ lẫn đánh đôi đều thuộc về Mỹ (hoặc tập luyện và thi đấu chủ yếu tại hệ sinh thái Mỹ). Những tay vợt huyền thoại và thống trị như Ben Johns, Anna Leigh Waters, Hunter Johnson, Dylan Frazier, JW Johnson đều là người Mỹ.

• Hệ thống giải đấu chuyên nghiệp lớn nhất: Hai hệ thống giải đấu danh giá và quy tụ nhiều ngôi sao nhất hành tinh đều đặt tại Mỹ là PPA Tour (Carvana PPA Tour) và giải đấu đồng đội MLP (Major League Pickleball).

• Cơ sở hạ tầng và phong trào: Pickleball là môn thể thao phát triển nhanh nhất tại Mỹ trong nhiều năm liên tiếp, với hàng chục triệu người chơi thường xuyên và hệ thống sân bãi, học viện đào tạo vượt trội so với phần còn lại của thế giới.

Dù hiện nay các quốc gia khác như Argentina (với Federico Staksrud), Canada (với Catherine Parenteau) hay phong trào phát triển mạnh mẽ ở khu vực châu Á (Việt Nam, Ấn Độ) đang dần tạo ra sự cạnh tranh, Mỹ vẫn là thế lực số một không thể thay thế.

Môn này có lịch sử bao nhiêu năm?

Môn pickleball đã có lịch sử 61 năm.

Môn thể thao này ra đời vào mùa hè năm 1965 trên đảo Bainbridge, bang Washington, Mỹ.

Nguồn gốc và các cột mốc chính:

• 1965 – Khởi đầu ngẫu hứng: Ba người bạn gồm Joel Pritchard (khi đó là nghị sĩ bang Washington), Bill Bell và Barney McCallum sáng chế ra trò chơi này để giải trí cho con cái trong kỳ nghỉ. Do thiếu dụng cụ cầu lông, họ dùng vợt gỗ tự chế, quả bóng nhựa có lỗ (bóng wiffle) và hạ thấp lưới cầu lông xuống.

• 1972 – Pháp nhân đầu tiên: Thành lập tập đoàn Pickleball, Inc. để bảo hộ thương hiệu và bắt đầu sản xuất vợt, bóng chuyên nghiệp.

• 1976 – Giải đấu đầu tiên: Giải pickleball chính thức đầu tiên trên thế giới được tổ chức tại South Bend, Washington.

• 1984 – Ra đời luật chuẩn: Hiệp hội Pickleball Hoa Kỳ (USAPA, nay là USA Pickleball) được thành lập và ban hành sách luật thi đấu chính thức.

• Từ 2020 đến nay – Bùng nổ toàn cầu: Pickleball chuyển mình ngoạn mục từ một trò chơi sân sau/nghỉ dưỡng thành môn thể thao chuyên nghiệp phát triển nhanh nhất hành tinh với các hệ thống giải lớn như PPA Tour và MLP.

(Về cái tên "Pickleball", lời giải thích phổ biến nhất từ vợ của Joel Pritchard là cái tên bắt nguồn từ thuật ngữ "pickle boat" trong môn đua thuyền – dùng để chỉ chiếc thuyền chèo gồm những tay chèo còn sót lại từ các đội khác ghép lại, tương tự như cách môn này kết hợp giữa quần vợt, bóng bàn và cầu lông).

Tại sao 2020 mới nổi? lý do là gì?

Lý do lớn nhất khiến pickleball bùng nổ dữ dội từ năm 2020 bắt nguồn từ đại dịch COVID-19, kết hợp với bản chất dễ tiếp cận và dòng vốn đầu tư thể thao đổ vào đúng thời điểm.

Trước năm 2020, môn này tồn tại suốt hơn 5 thập kỷ nhưng chủ yếu bị đóng khung là trò chơi dưỡng sinh dành cho người về hưu tại Mỹ (đặc biệt ở các khu nghỉ dưỡng Florida hay Arizona). Cuộc "lột xác" diễn ra nhờ 4 động lực chính:

1. "Cứu cánh" hoàn hảo trong giai đoạn giãn cách COVID-19

• Khi các phòng gym, sân bóng đá, bóng rổ hay các môn thể thao tiếp xúc trong nhà bị đóng cửa hoàn toàn, mọi người buộc phải tìm kiếm hoạt động ngoài trời.

• Pickleball đáp ứng hoàn hảo các tiêu chuẩn y tế thời điểm đó: chơi ngoài trời, sân nhỏ, tự nhiên giữ được khoảng cách giãn cách 2–4 mét giữa các người chơi, ít tiếp xúc vật lý nhưng vẫn vận động ra mồ hôi.

2. Rào cản gia nhập cực thấp (Easy to Learn)

• Kỹ thuật dễ thở hơn Tennis rất nhiều: Tennis đòi hỏi vài tháng tập với HLV mới có thể đánh qua lại được một loạt bóng (rally). Pickleball dùng vợt nhẹ, bóng nhựa bay chậm, sân bằng 1/4 sân tennis, nên một người chưa từng cầm vợt chỉ cần 15–30 phút là đã có thể giao bóng, đánh qua lại và tận hưởng trận đấu.

• Không kén thể lực hay độ tuổi: Trẻ em, thanh niên và người lớn tuổi đều có thể chơi cùng một sân.

3. Tận dụng hạ tầng có sẵn cực kỳ linh hoạt

• Diện tích sân nhỏ (khoảng 6.1m x 13.4m) giúp việc dựng sân dễ dàng: chỉ cần một khoảng sân bê tông, sân bóng rổ, bãi đỗ xe hoặc kẻ lại vạch trên sân tennis cũ cùng một tấm lưới di động là tạo thành sân chơi. Hàng loạt thành phố tại Mỹ và nhiều nước đã nhanh chóng cải tạo sân tennis bỏ hoang thành 3–4 sân pickleball để đáp ứng nhu cầu.

4. Hiệu ứng mạng xã hội và dòng tiền của giới tỷ phú, siêu sao (2021–2022)

• Khi phong trào người chơi phổ thông tăng vọt, các ngôi sao thể thao và giải trí hàng đầu như LeBron James, Tom Brady, Kevin Durant, Drake… ồ ạt rót vốn mua lại các đội tuyển tại giải Major League Pickleball (MLP).

• Sự tham gia của các tên tuổi lớn đã biến pickleball từ một "trò chơi dưỡng sinh" thành một môn thể thao thời thượng, thời trang, thu hút giới trẻ và phủ sóng dày đặc trên TikTok, Instagram.

Sự hội tụ giữa nhu cầu tìm lối thoát vận động mùa dịch và tính chất gây nghiện tức thì (instant gratification) chính là mồi lửa biến pickleball thành hiện tượng thể thao toàn cầu sau năm 2020.

SỐ LƯỢNG NGƯỜI CHƠI PICKLEBALL TOÀN CẦU?

SỐ LƯỢNG NGƯỜI CHƠI PHONG TRÀO Ở VIỆT NAM RẤT MẠNH

Sự chênh lệch giữa số liệu thống kê "chính thức" và những gì mắt thấy tai nghe hàng ngày đến từ định nghĩa về "người chơi" và tốc độ phát triển hạ tầng quá nhanh của Việt Nam.

Nếu tính theo quy mô phong trào thực tế, con số người tiếp cận môn này tại Việt Nam đã lên tới nhiều triệu người.

1. Khảo sát diện rộng: Hơn 10 triệu người đã cầm vợt

• Báo cáo của tổ chức nghiên cứu thị trường quốc tế YouGov từng công bố số liệu gây sốt: có tới gần 16 triệu người Việt Nam (khoảng 20-22% dân số trưởng thành) đã từng chơi hoặc tiếp cận pickleball ở các mức độ khác nhau.

• Con số này bao gồm:

  • Người chơi trải nghiệm (được bạn bè rủ đi đánh vài lần, tham gia teambuilding, phong trào công ty).

  • Học sinh, sinh viên được các trường đưa vào hoạt động ngoại khóa hoặc môn thể chất.

  • Tầng lớp trung niên, người cao tuổi tại các khu dân cư tận dụng khoảng sân chung để chơi giao lưu mỗi sáng/chiều.

2. Công suất sân bãi chứng minh quy mô khổng lồ Tại các đô thị lớn như Hà Nội, TP.HCM hay Đà Nẵng:

• Tình trạng cháy sân vào khung giờ vàng (17h – 22h) diễn ra triền miên cả 7 ngày trong tuần, dù giá thuê sân không hề rẻ.

• Một cụm sân 10–12 sân có thể đón tiếp 300–500 lượt người chơi luân phiên mỗi tối. Với hàng nghìn cụm sân lớn nhỏ mọc lên từ thành phố đến các tỉnh như Bắc Ninh, Quảng Ninh, Bình Dương, Đồng Nai, lưu lượng người chơi phong trào hàng tuần thực sự là một con số khổng lồ.

3. Sự chuyển dịch ồ ạt từ các môn khác Không có môn thể thao nào ở Việt Nam "hút" người từ các bộ môn khác nhanh như pickleball:

• Hàng trăm nghìn người chơi tennis, cầu lông, bóng bàn chuyển hẳn hoặc chơi song song vì pickleball đỡ chấn thương khớp gối/vai hơn và vui vẻ, tính kết nối cao hơn.

• Nhóm người làm việc văn phòng, phụ nữ và giới trẻ – những đối tượng trước đây ít chơi thể thao đối kháng – nay ra sân pickleball cực kỳ đông đảo vì tính chất thời trang, dễ chơi và dễ chụp ảnh, giao lưu.

Sự khác biệt nằm ở chỗ: Con số vài trăm nghìn đến 1 triệu là các đơn vị phân tích dùng để đếm nhóm "core players" (những người chơi cố định 2-3 buổi/tuần, nạp tiền sân dài hạn, đổi vợt xịn). Còn nếu tính toàn bộ phong trào đại chúng, chơi giải trí, giao lưu cơ quan và các hội nhóm tự phát, số lượng người Việt Nam cầm vợt pickleball chắc chắn phải tính bằng con số hàng triệu.