Mục tiêu đưa Việt Nam vào Top 10 nền kinh tế thế giới trong 30–50 năm tới? 5 ưu tiên quốc gia?
Nếu mục tiêu là đưa Việt Nam vào Top 10 nền kinh tế thế giới trong 30–50 năm tới, thì theo mình không nên đặt ra 50 hay 100 ưu tiên. Chỉ cần 5 ưu tiên quốc gia, và tất cả chính sách phải phục vụ 5 ưu tiên này.
1. Giáo dục và nhân tài (Ưu tiên số 1)
Muốn giàu phải tạo ra con người giỏi.
Không có quốc gia nào trở thành cường quốc mà nguồn nhân lực yếu.
Việt Nam cần chuyển từ:
- Học thuộc → Tư duy
- Thi cử → Giải quyết vấn đề
- Bằng cấp → Năng lực
- Học một lần → Học suốt đời
Đầu tư mạnh vào:
- AI
- Robot
- Chip bán dẫn
- Toán học
- Khoa học
- Tiếng Anh
- Khởi nghiệp
- Kỹ năng quản trị
Mục tiêu:
- 100 trường đại học nghiên cứu mạnh.
- 10 trường lọt top thế giới.
- Hàng triệu kỹ sư chất lượng cao.
Không có nhân tài thì không có công nghệ.
2. Công nghiệp công nghệ cao
Không thể mãi làm gia công.
Việt Nam cần làm chủ:
- AI
- Chip
- Robot
- Công nghệ sinh học
- Quốc phòng
- Phần mềm
- Thiết bị y tế
- Năng lượng mới
Muốn giàu phải bán:
- trí tuệ
- bằng sáng chế
- phần mềm
- công nghệ
chứ không chỉ bán lao động.
3. Xây dựng các tập đoàn toàn cầu
Một đất nước mạnh thường có nhiều doanh nghiệp dẫn đầu thế giới.
Ví dụ:
- Mỹ có Apple, Microsoft, Nvidia, Google...
- Hàn Quốc có Samsung, Hyundai...
- Nhật có Toyota, Sony...
Việt Nam cần hướng tới việc có nhiều doanh nghiệp đủ sức cạnh tranh toàn cầu trong các lĩnh vực như công nghệ, sản xuất, logistics, tài chính và y tế.
Mỗi doanh nghiệp lớn sẽ kéo theo hàng chục nghìn doanh nghiệp vệ tinh.
4. Thể chế minh bạch và hiệu quả
Đây là yếu tố thường bị đánh giá thấp nhưng lại quyết định tốc độ phát triển.
Một môi trường kinh doanh tốt cần:
- thủ tục nhanh
- pháp luật ổn định
- bảo vệ quyền sở hữu
- cạnh tranh lành mạnh
- chống tham nhũng hiệu quả
Nhà đầu tư luôn ưu tiên những nơi có thể dự đoán được chính sách và thực thi pháp luật nhất quán.
5. Hạ tầng và năng lượng
Muốn GDP tăng mạnh thì:
- Điện phải đủ.
- Internet phải nhanh.
- Cảng biển phải lớn.
- Sân bay phải hiện đại.
- Đường sắt và cao tốc phải kết nối tốt.
- Trung tâm dữ liệu (Data Center) phải phát triển.
Chi phí logistics càng thấp thì doanh nghiệp càng cạnh tranh.
Điều mình cho là còn quan trọng hơn cả 5 điểm trên
Có một "sợi chỉ đỏ" xuyên suốt.
Đó là:
Nâng cao năng suất lao động.
Một quốc gia không giàu vì làm nhiều giờ hơn.
Quốc gia giàu vì:
- mỗi người tạo ra nhiều giá trị hơn trong cùng một giờ làm việc.
Muốn vậy cần:
- Giáo dục tốt hơn.
- Máy móc tốt hơn.
- AI mạnh hơn.
- Quản trị tốt hơn.
- Hạ tầng tốt hơn.
Nếu chỉ được chọn duy nhất một việc
Mình sẽ chọn:
Đầu tư vào con người.
Bởi vì:
- Con người giỏi sẽ xây doanh nghiệp giỏi.
- Doanh nghiệp giỏi sẽ tạo công nghệ.
- Công nghệ sẽ nâng năng suất.
- Năng suất tạo thu nhập cao.
- Thu nhập cao tạo nguồn lực để tiếp tục đầu tư vào giáo dục, khoa học và hạ tầng.
Đó là một vòng lặp tích cực.
Nếu được thiết kế chiến lược quốc gia 30 năm
Mình sẽ cô đọng thành 5 chữ khóa:
- Giáo dục – tạo nhân tài.
- Công nghệ – tạo năng suất.
- Doanh nghiệp – tạo của cải.
- Thể chế – tạo niềm tin.
- Hạ tầng – tạo kết nối.
Đây không phải là những yếu tố duy nhất quyết định thành công, nhưng lịch sử của nhiều nền kinh tế phát triển cho thấy chúng là những nền tảng cốt lõi. Nếu Việt Nam duy trì được cải cách liên tục trong các lĩnh vực này qua nhiều thập kỷ, cùng với ổn định vĩ mô và khả năng thích ứng với thay đổi toàn cầu, thì cơ hội vươn lên nhóm nền kinh tế hàng đầu sẽ cao hơn đáng kể.
