Tỷ lệ hấp thu sinh lý trung bình trong điều kiện ruột tương đối khỏe mạnh?
Câu hỏi này rất quan trọng vì nhu cầu ≠ khả năng hấp thu.
Hấp thu phụ thuộc vào: tuổi, sức khỏe ruột, acid dạ dày, mật, stress, vi sinh, thuốc đang dùng.
Dưới đây là tỷ lệ hấp thu sinh lý trung bình trong điều kiện ruột tương đối khỏe mạnh.
1️⃣ Canxi (Ca)
Cơ chế:
-
Chủ động (TRPV6 – phụ thuộc vitamin D)
-
Thụ động (khuếch tán)
| Nhóm tuổi | Tỷ lệ hấp thu Ca |
|---|---|
| Trẻ nhỏ (0–10) | 50–65% |
| Thanh thiếu niên | 40–60% |
| Người lớn | 25–35% |
| Người già (>65) | 15–25% |
🔻 Giảm mạnh sau 60 tuổi do:
-
Giảm vitamin D
-
Giảm acid dạ dày
-
Giảm TRPV6
2️⃣ Magie (Mg)
Hấp thu trung bình:
| Nhóm tuổi | Tỷ lệ hấp thu Mg |
|---|---|
| Trẻ em | 50–60% |
| Người lớn | 30–50% |
| Người già | 20–35% |
🔻 Giảm do:
-
Giảm acid dạ dày
-
Stress
-
Thuốc lợi tiểu
3️⃣ Vitamin D3
Hấp thu:
Tan trong chất béo → cần mật.
| Nhóm tuổi | Tỷ lệ hấp thu D3 uống |
|---|---|
| Trẻ em | 70–90% |
| Người lớn | 60–80% |
| Người già | 50–70% |
🔻 Người già:
-
Giảm mật
-
Giảm hoạt hóa ở thận
4️⃣ Vitamin K2
Tan trong chất béo như D.
| Nhóm tuổi | Tỷ lệ hấp thu |
|---|---|
| Trẻ em | 70–90% |
| Người lớn | 60–80% |
| Người già | 50–70% |
🔻 Phụ thuộc:
-
Hệ vi sinh
-
Chức năng gan mật
5️⃣ Kẽm (Zn)
| Nhóm tuổi | Tỷ lệ hấp thu |
|---|---|
| Trẻ em | 40–60% |
| Người lớn | 20–40% |
| Người già | 15–30% |
🔻 Bị giảm mạnh nếu:
-
Ăn nhiều phytate (ngũ cốc thô)
-
Viêm ruột
-
Thiếu protein
6️⃣ Omega-3 (EPA/DHA)
Tan trong chất béo.
| Nhóm tuổi | Tỷ lệ hấp thu |
|---|---|
| Trẻ em | 80–95% |
| Người lớn | 70–90% |
| Người già | 60–80% |
🔻 Phụ thuộc:
-
Mật
-
Tụy
-
Chất béo đi kèm bữa ăn
7️⃣ Vitamin C
Tan trong nước.
| Nhóm tuổi | Tỷ lệ hấp thu |
|---|---|
| Trẻ em | 80–95% |
| Người lớn | 70–90% |
| Người già | 60–80% |
⚠️ Liều cao >1000 mg → hấp thu giảm còn 40–50%.
📉 Tổng xu hướng theo tuổi
| Vi chất | Trẻ em | Người lớn | Người già |
|---|---|---|---|
| Ca | Cao | Trung bình | Thấp |
| Mg | Cao | TB | Thấp |
| Zn | TB | Thấp | Rất thấp |
| D3 | Cao | TB | TB–thấp |
| K2 | Cao | TB | TB–thấp |
| Omega3 | Cao | Cao | TB |
| Vit C | Cao | Cao | TB |
🎯 Vì sao người già hấp thu kém?
-
Giảm acid dạ dày
-
Giảm mật
-
Teo nhung mao ruột
-
Giảm transporter
-
Viêm mạn tính mức thấp
-
Dùng thuốc nhiều (PPI, statin…)
🧠 Ý nghĩa thực tế
-
Trẻ em: hấp thu tốt → ưu tiên thực phẩm tự nhiên.
-
Người lớn: bắt đầu cần tối ưu liều.
-
Người >60: có thể cần:
-
Dạng sinh khả dụng cao
-
Liều chia nhỏ
-
Phục hồi ruột
-
