Bộ Giáo dục không cộng điểm trực tiếp cho IELTS và SAT dù vẫn cho quy đổi điểm

Bộ Giáo dục không cộng điểm trực tiếp cho IELTS và SAT dù vẫn cho quy đổi điểm

• Từ kỳ tuyển sinh 2027 (nếu dự thảo được ban hành như đề xuất), thí sinh sẽ không còn được cộng tối đa 3 điểm do thành tích, chứng chỉ hay các tiêu chí bổ sung do trường tự quy định.

• Các trường chỉ được sử dụng điểm ưu tiên khu vực và đối tượng chính sách theo quy định chung.

• IELTS/chứng chỉ ngoại ngữ không bị “vô hiệu hóa”. Điểm khác là chứng chỉ có thể được dùng để quy đổi vào môn ngoại ngữ trong tổ hợp xét tuyển theo quy tắc công khai, hoặc đáp ứng yêu cầu đầu vào của chương trình đào tạo bằng ngoại ngữ, thay vì cộng thêm điểm trên tổng điểm.

• Thành tích học sinh giỏi cũng sẽ không còn được dùng như một khoản điểm thưởng cộng thêm theo cơ chế mà các trường tự đặt ra.

• Lý do Bộ GDĐT đưa ra là điểm cộng có thể tạo chênh lệch cơ hội giữa thí sinh do điều kiện kinh tế, địa bàn và khả năng tiếp cận các kỳ thi/chứng chỉ; đồng thời một năng lực có thể bị tính hai lần — vừa nằm trong điểm xét tuyển, vừa được cộng thêm.

Ví dụ dễ hình dung

Theo cơ chế hiện nay, giả sử một thí sinh có:

27,0 điểm thi + 1,5 điểm chứng chỉ + 1,5 điểm thành tích = 30 điểm xét tuyển

thì từ 2027, theo dự thảo, không còn phép cộng như vậy.

Thay vào đó, nếu IELTS được trường cho phép quy đổi thành điểm môn tiếng Anh, chẳng hạn:

Toán + Văn + điểm tiếng Anh quy đổi từ IELTS

thì IELTS vẫn có thể ảnh hưởng đến kết quả, nhưng nó được sử dụng như một thành phần của thang điểm xét tuyển, chứ không phải “+1,5 điểm” bên ngoài.

Lưu ý: Đây mới là dự thảo, nên quy định chính thức và cách các trường triển khai có thể còn thay đổi.

ví dụ một học sinh đạt điểm 27 điểm toán lý hóa + ielts có thể lên thành 30 điểm xét tuyển đánh trượt em 28.5 -29.5 điểm toán lý hóa mà không có ielts

Đúng, đây chính là vấn đề mà cơ chế điểm cộng có thể tạo ra.

Ví dụ giả định:

• Thí sinh A: 27 điểm Toán–Lý–Hóa + 3 điểm cộng → 30 điểm xét tuyển

• Thí sinh B: 29,0 điểm Toán–Lý–Hóa + 0 điểm cộng → 29,0 điểm xét tuyển

Nếu hai người cùng xét một ngành và chỉ xếp theo điểm xét tuyển, A có thể đứng trên B, dù điểm thi THPT của B cao hơn 2 điểm.

Thậm chí có thể xảy ra:

27 + 3 = 30 > 29,5 + 0 = 29,5

Nên một thí sinh đạt 27 điểm ở ba môn có chứng chỉ/thành tích phù hợp có thể vượt qua thí sinh đạt 29–29,5 điểm nhưng không có điểm cộng.

Đây là lý do đề xuất của Bộ nhấn mạnh nguyên tắc “một năng lực được ghi nhận một lần”. Nếu IELTS đã được dùng để phản ánh năng lực tiếng Anh trong phương thức xét tuyển, việc vừa sử dụng nó trong điểm xét tuyển vừa cộng thêm điểm có thể khiến lợi thế bị tính hai lần.

Tuy nhiên, có một chi tiết quan trọng: không phải cứ có IELTS là mặc nhiên được +3 điểm. Mức cộng và cách sử dụng chứng chỉ hiện nay do từng trường quy định trong phương án tuyển sinh. Vì vậy ví dụ 27 → 30 là một tình huống minh họa, không phải quy tắc áp dụng cho mọi trường.

BỘ SẼ GIẢM SỐ PHƯƠNG THỨC XÉT TUYỂN

Bộ không chỉ muốn bỏ điểm cộng, mà đang hướng tới việc làm cho các “cửa” xét tuyển của cùng một ngành có thang đo tương đương hơn.

Có 3 ý khá quan trọng:

• Bỏ điểm cộng ngoài điểm ưu tiên: từ 2027, lợi thế kiểu “27 điểm thi + IELTS/SAT/thành tích → cộng thêm điểm” dự kiến không còn. Điều này trực tiếp xử lý tình huống bạn nêu, khi người có điểm thi thấp hơn nhưng có chứng chỉ có thể vượt người đạt điểm thi cao hơn.

• Giảm số phương thức xét tuyển: Bộ cho rằng nếu cùng một ngành có quá nhiều phương thức với các thang điểm khác nhau, hai thí sinh có năng lực tương đương có thể nhận kết quả khác nhau chỉ vì đi qua hai “cánh cửa” khác nhau. Theo số liệu được nêu trong bài, hơn 40% chương trình sử dụng từ hai phương thức có biên độ điểm từ 3 điểm trở lên.

• Không phải cấm IELTS, SAT hay học bạ: các kết quả này vẫn có thể được sử dụng nếu được cấu trúc minh bạch trong phương thức xét tuyển. Điểm mấu chốt là không để một chứng chỉ vừa là tiêu chí xét tuyển, vừa trở thành một khoản điểm cộng thêm làm thay đổi thứ hạng.

Về mặt logic, có thể hình dung sự thay đổi như sau:

Cơ chế dễ tạo ra vấn đề:

27 điểm Toán–Lý–Hóa + 3 điểm chứng chỉ/thành tích = 30

29 điểm Toán–Lý–Hóa + 0 điểm cộng = 29

→ người có 27 điểm có thể xếp trên người có 29 điểm.

Định hướng dự thảo:

Kết quả thi → đưa vào một thang xét tuyển được chuẩn hóa
IELTS/SAT/chứng chỉ → có thể được sử dụng theo vai trò và quy tắc được xác định trước

→ hạn chế việc một lợi thế được tính thành một khoản “điểm thưởng” độc lập.

Điểm đáng chú ý nhất trong đoạn bạn gửi là câu “một thang điểm chung”. Nếu được thực hiện đúng, mục tiêu không phải là làm cho IELTS/SAT “mất giá trị”, mà là không để người có chứng chỉ được cộng một lượng điểm ngoài thang đo khiến thứ tự thí sinh thay đổi quá mạnh.

Và cũng cần phân biệt: đây vẫn là dự thảo ngày 17/9/2026, chưa phải quy định tuyển sinh 2027 chính thức. Các con số và cách quy đổi cuối cùng còn có thể thay đổi.

VẤN ĐỀ CHẢY MÁU NGOẠI TỆ TRONG LUYỆN THI SAT, IELTS - KHI PHỤ HUYNH VÀ HỌC SINH PHẢI ĐẦU TƯ RẤT NHIỀU TIỀN ĐỂ ĐẠT CHỨNG CHỈ

Đúng, đây là một khía cạnh kinh tế đáng bàn của câu chuyện, nhưng nên tách thành hai vấn đề: chi phí của gia đình và dòng tiền ra nước ngoài.

Nếu IELTS/SAT được dùng để cộng điểm tuyển sinh, gia đình có động lực đầu tư vào:

• học trung tâm, học gia sư, luyện đề;

• thi nhiều lần để nâng điểm;

• mua tài liệu, khóa học và các dịch vụ hỗ trợ;

• dành thời gian chuẩn bị chứng chỉ thay vì chỉ tập trung vào kỳ thi THPT.

Điều này có thể tạo ra một dạng “cuộc đua đầu tư”: khi chứng chỉ đem lại lợi thế tuyển sinh, khoản tiền bỏ ra để đạt chứng chỉ không chỉ là chi phí học tập mà còn trở thành một khoản đầu tư để cải thiện cơ hội vào đại học.

Còn “chảy máu ngoại tệ” thì sao?

Ở đây cần thận trọng. Không thể kết luận toàn bộ tiền luyện IELTS/SAT đều là chảy máu ngoại tệ. Nếu học tại trung tâm Việt Nam, phần lớn chi phí có thể vẫn nằm trong nền kinh tế trong nước.

Dòng tiền ra nước ngoài có thể xuất hiện ở những khoản như:

• lệ phí thi trả cho tổ chức quốc tế;

• một số tài liệu/dịch vụ giáo dục quốc tế;

• các nền tảng hoặc khóa học cung cấp từ nước ngoài;

• trường hợp học trực tiếp với tổ chức/giáo viên ở nước ngoài.

Vì vậy, nếu muốn lập luận chặt chẽ hơn, mình sẽ nói:

Việc biến IELTS/SAT thành lợi thế điểm số có thể tạo ra chi phí xã hội và áp lực tài chính cho các gia đình, đồng thời tạo nhu cầu chi trả cho một số dịch vụ giáo dục và kỳ thi quốc tế. Trong đó có một phần dòng tiền có thể chảy ra nước ngoài, nhưng không nên đồng nhất toàn bộ chi phí luyện thi với “chảy máu ngoại tệ”.

Điểm này cũng liên quan trực tiếp đến lập luận về công bằng tuyển sinh mà Bộ đưa ra: nếu một lợi thế tuyển sinh phụ thuộc đáng kể vào khả năng gia đình bỏ tiền cho luyện thi, thì thí sinh có điều kiện kinh tế khác nhau sẽ có khả năng tiếp cận lợi thế đó khác nhau.

Ngược lại, cũng phải thừa nhận rằng IELTS/SAT có giá trị độc lập về mặt năng lực và có thể hữu ích cho du học, học chương trình bằng tiếng Anh hoặc các mục đích khác. Vì thế, tranh luận hợp lý hơn không phải là “IELTS/SAT tốt hay xấu”, mà là có nên biến chứng chỉ đó thành điểm cộng trong cùng một cuộc cạnh tranh tuyển sinh hay không, và nếu sử dụng thì sử dụng thế nào để giảm lợi thế do khả năng chi trả tạo ra.