Giải chi tiết đề Vật Lý THPT quốc gia 2026

Câu 1

Một nguồn phóng xạ dùng trong y tế được bảo quản trong bình chì. Khi cần sử dụng, người ta mở cửa bình cho tia phóng xạ phát ra ngoài để chiếu xạ. Thời gian mỗi lần chiếu xạ được coi là bằng thời gian mỗi lần mở cửa bình. Tổng thời gian mà nguồn phóng xạ này còn có thể phát tia phóng xạ đủ để sử dụng

A. không phụ thuộc vào số lần mở cửa bình cũng như độ mạnh hay yếu của chùm tia phóng xạ trong mỗi lần chiếu.
B. phụ thuộc vào số lần mở cửa bình cũng như độ mạnh hay yếu của chùm tia phóng xạ trong mỗi lần chiếu.
C. chỉ phụ thuộc vào độ mạnh hay yếu của chùm tia phóng xạ trong mỗi lần chiếu.
D. chỉ phụ thuộc vào số lần mở cửa bình.

Hướng dẫn giải:

Hiện tượng phóng xạ là một quá trình hoàn toàn tự phát và diễn ra liên tục từ bên trong hạt nhân, không phụ thuộc vào các điều kiện tác động bên ngoài hay việc ta đóng/mở bình chì chứa nó.
Do đó, tổng thời gian nguồn còn sử dụng được phụ thuộc thuần túy vào chu kì bán rã bản chất của chất đó chứ không phụ thuộc vào số lần mở cửa bình.
Chọn A.

Câu 2

Quá trình chuyển thể từ thể rắn sang thể lỏng được gọi là

A. sự nóng chảy.
B. sự đông đặc.
C. sự sôi.
D. sự hóa hơi.

Hướng dẫn giải:

Quá trình một chất chuyển từ thể rắn sang thể lỏng gọi là sự nóng chảy.
Chọn A.

Câu 3

Một khối chất lỏng có đặc điểm nào sau đây?

A. Có hình dạng xác định nhưng không có thể tích xác định.
B. Có thể tích xác định nhưng không có hình dạng xác định.
C. Không thể tích và hình dạng xác định.
D. Có thể tích và hình dạng xác định.

Hướng dẫn giải:

Chất lỏng có lực tương tác phân tử yếu hơn chất rắn nhưng mạnh hơn chất khí. Nó có thể tích xác định nhưng không có hình dạng riêng mà có hình dạng của bình chứa nó (không có hình dạng xác định).
Chọn B.

Câu 4

Khi một khối khí lí tưởng xác định giãn nở đẳng nhiệt thì

A. áp suất của khối khí không đổi.
B. nội năng của khối khí giảm.
C. nội năng của khối khí tăng.
D. áp suất của khối khí giảm.

Hướng dẫn giải:

Theo định luật Boyle (quá trình đẳng nhiệt): Áp suất tỉ lệ nghịch với thể tích ( $p \sim \frac{1}{V}$ ). Khi khối khí "giãn nở" tức là thể tích $V$ tăng $\rightarrow$ áp suất $p$ phải giảm.
Chọn D.

Câu 5

Theo định luật Lenz, dòng điện cảm ứng sinh ra trong một mạch điện kín có chiều sao cho từ trường mà nó sinh ra có tác dụng

A. làm giảm từ thông qua mạch.
B. làm từ thông qua mạch bằng không.
C. chống lại sự biến thiên của từ thông qua mạch.
D. làm tăng từ thông qua mạch.

Hướng dẫn giải:

Định luật Lenz phát biểu: Dòng điện cảm ứng xuất hiện trong mạch kín có chiều sao cho từ trường cảm ứng có tác dụng chống lại sự biến thiên từ thông ban đầu qua mạch.
Chọn C.

Câu 6

Các phân tử khí lí tưởng gây ra áp suất lên thành bình chứa là do chúng

A. va chạm vào thành bình.
B. đẩy nhau khi chuyển động lại gần nhau.
C. va chạm với nhau.
D. hút nhau khi chuyển động lại gần nhau.

Hướng dẫn giải:

Áp suất chất khí lên thành bình được tạo nên bởi sự va chạm của vô số các phân tử khí lên thành bình.
Chọn A.

Câu 7

Khi nói về dòng điện xoay chiều, phát biểu nào sau đây là đúng?

A. Công suất toả nhiệt ở điện trở $R$ tỉ lệ thuận với cường độ hiệu dụng của dòng điện qua điện trở.
B. Giá trị hiệu dụng của dòng điện bằng một nửa giá trị cực đại.
C. Cường độ dòng điện biến thiên theo thời gian theo định luật dạng sin (hoặc cosin).
D. Giá trị hiệu dụng của điện áp bằng một nửa giá trị cực đại.

Hướng dẫn giải:

Dòng điện xoay chiều là dòng điện có cường độ biến thiên điều hòa theo thời gian theo hàm số sin hoặc cosin.
Lưu ý phương án A sai vì công suất $P = R I^2$ tỉ lệ thuận với bình phương cường độ hiệu dụng. Phương án B, D sai vì giá trị hiệu dụng bằng giá trị cực đại chia cho $\sqrt{2}$ .
Chọn C.

Câu 8

Hai hạt nhân X và Y có năng lượng liên kết bằng nhau. Nếu số nucleon của hạt nhân X nhỏ hơn số nucleon của hạt nhân Y thì

A. độ hụt khối của hạt nhân X lớn hơn độ hụt khối của hạt nhân Y.
B. độ hụt khối của hạt nhân Y lớn hơn độ hụt khối của hạt nhân X.
C. hạt nhân X bền vững hơn hạt nhân Y.
D. hạt nhân Y bền vững hơn hạt nhân X.

Hướng dẫn giải:

Mức độ bền vững của hạt nhân phụ thuộc vào năng lượng liên kết riêng
Hạt nhân nào có năng lượng liên kết riêng lớn hơn thì bền vững hơn Hạt nhân X bền vững hơn hạt nhân Y.
Chọn C.

Câu 9

Một khối khí lí tưởng xác định biến đổi theo quá trình thể tích không đổi từ trạng thái X sang trạng thái Y, phát biểu nào sau đây là đúng?

A. Mật độ phân tử của khối khí tăng lên.
B. Công mà khối khí sinh ra bằng không.
C. Nhiệt độ của khối khí không đổi.
D. Khoảng cách trung bình giữa các phân tử tăng lên.

Hướng dẫn giải:

Quá trình thể tích không đổi là quá trình đẳng tích ( $V = \text{const}$ ). Khi thể tích không đổi, hệ không thực hiện công và cũng không nhận công học cơ học, tức là $A = 0$ .
Chọn B.

Câu 10

Khi ở gần nhau,

A. hai điện tích trái dấu đẩy nhau.
B. hai cực từ khác loại của hai nam châm hút nhau.
C. hai dòng điện ngược chiều hút nhau.
D. hai dòng điện cùng chiều đẩy nhau.

Hướng dẫn giải:

Theo tính chất tương tác từ giữa các cực của nam châm: các cực cùng tên thì đẩy nhau, các cực khác tên (khác loại) thì hút nhau.
Chọn B.

Câu 11

Nén một khối khí lí tưởng trong xilanh kín. Nội năng của khối khí

A. không đổi, nếu xilanh cách nhiệt.
B. giảm do khối khí nhận công.
C. tăng, nếu xilanh cách nhiệt.
D. tăng do khối khí nhận công.

Hướng dẫn giải:

Khi nén khí, hệ nhận công cơ học bên ngoài nên $A > 0$ .
Theo nguyên lí I Nhiệt động lực học: $\Delta U = Q + A$ . Nếu xilanh cách nhiệt ( $Q = 0$ ), khi đó $\Delta U = A > 0 \rightarrow$ nội năng của khối khí tăng. Do đó, phương án C phát biểu chuẩn xác nhất.
Chọn C.

Giải chi tiết đề Vật Lý THPT quốc gia 2026