Bài toán 1: Bài toán thuốc độc - suy luận nhị phân?
Một nhà khoa học có 7 chai thuốc, trong đó có đúng 1 chai thuốc độc. Chất độc sẽ giết chết bất kỳ sinh vật nào uống phải trong vòng 1 giờ. Cần tối thiểu bao nhiêu con chuột thí nghiệm để nhà khoa học tìm ra chai thuốc độc trong đúng 1 giờ (thời gian cho con chuột thí nghiệm thử thuốc là không đáng kể)?
Đây là một bài toán suy luận nhị phân cổ điển, tương tự bài “chuột thử rượu độc”. Hướng giải rất thông minh và sử dụng hệ nhị phân để mã hóa thông tin, từ đó tìm ra chai độc với số lượng chuột tối thiểu.
📌 Đề bài tóm tắt:
-
Có 7 chai thuốc, chỉ 1 chai chứa độc.
🔥 Muốn giải nhanh mọi bài Toán vận dụng cao 8+ 9+ 10 điểm trong 30 giây?Tham gia ngay Khoá Luyện Đề Toán 12 & Tuyển Tập Toán Thực Tế 9+ Thầy Thế Anh → -
Nếu một con chuột uống thuốc độc, nó sẽ chết sau 1 giờ.
-
Mục tiêu: xác định đúng chai độc trong 1 giờ, sử dụng ít chuột nhất.
🧠 Ý tưởng giải:
Thay vì mỗi con chuột thử từng chai, ta gộp thuốc lại và gán mã nhị phân cho từng chai. Sau đó, mỗi chuột sẽ uống thuốc theo từng bit của mã.
📍 Bước 1: Mã hóa 7 chai thuốc bằng nhị phân
Số lượng chai = 7 ⇒ cần phân biệt 7 trạng thái khác nhau
-
Số lượng bit nhị phân cần tối thiểu để phân biệt 7 chai là:
⌈log2 của7⌉=3
→ Ta cần 3 con chuột
📍 Bước 2: Gán mã nhị phân cho từng chai thuốc
| Chai | Mã nhị phân (3 bit) |
|---|---|
| 1 | 001 |
| 2 | 010 |
| 3 | 011 |
| 4 | 100 |
| 5 | 101 |
| 6 | 110 |
| 7 | 111 |
📍 Bước 3: Giao thuốc cho chuột
-
Gọi 3 chuột là A, B, C, mỗi chuột tương ứng với 1 bit (bit thứ nhất, thứ hai, thứ ba).
-
Nếu bit nào là 1 → chuột đó uống thuốc từ chai tương ứng.
Ví dụ:
-
Chai 5 là 101 → chuột A và C uống thuốc từ chai 5
-
Chai 3 là 011 → chuột B và C uống thuốc từ chai 3
Sau khi chuột uống xong, chờ 1 giờ và quan sát con nào chết:
-
Ví dụ, nếu chuột A và C chết → mã nhị phân chết là 101 ⇒ chai số 5 là độc.
-
Nếu chỉ chuột B chết → mã chết là 010 ⇒ chai số 2 là độc.
✅ Kết luận:
Cần tối thiểu 3 con chuột để tìm ra chai thuốc độc trong vòng 1 giờ.
(Đây là cách tối ưu nhất, vì 2 con chuột chỉ phân biệt được tối đa 2^2 = 4 trạng thái < 7.)
====
Bài toán 2: Phần A. Có 1000 chai thuốc, chỉ 1 chai độc
❓ Hỏi: Cần tối thiểu bao nhiêu con chuột để xác định chai độc duy nhất trong vòng 1 giờ?
🔍 Hướng giải:
-
Cần phân biệt 1000 trạng thái khác nhau ⇒ tương ứng với số nhị phân từ 0 đến 999.
-
Tối thiểu số chuột cần:
⌈log21000⌉=⌈9.97⌉=10
✅ Trả lời: Cần tối thiểu 10 con chuột để xác định chai độc duy nhất trong 1000 chai thuốc (với 1 giờ thử nghiệm).
Bài toán 3: Có 1000 chai thuốc, nhưng có nhiều hơn 1 chai độc
❓ Ví dụ: Có 2 chai độc, hỏi cần tối thiểu bao nhiêu con chuột?
🔍 Phân tích:
Nếu có 2 chai độc, ta cần tìm ra cặp vị trí nào trong 1000 chai là độc.
-
Số lượng trường hợp có 2 chai độc:
(1000C2)=1000⋅999/2=499,500 tổ hợp
-
Vậy cần phân biệt 499.500 trạng thái → cần số chuột tối thiểu là:
⌈log2(499,500)⌉=⌈18.9⌉=19
✅ Trả lời: Cần tối thiểu 19 con chuột để xác định chính xác 2 chai thuốc độc trong 1000 chai, trong 1 giờ.
🧠 Tổng quát:
| Số chai thuốc | Số chai độc | Số trạng thái cần phân biệt | Số chuột tối thiểu |
|---|---|---|---|
| N | 1 | N | ⌈log2N⌉ |
| N | k | (NCk) | ⌈log2(NCk)⌉ |
🎯 Lưu ý:
-
Cách làm luôn là gán mã nhị phân, kết hợp theo tổ hợp nếu có nhiều hơn 1 chai độc.
-
Tất cả chuột uống cùng lúc, quan sát tổ hợp chuột chết sau 1 giờ là đủ xác định.
🎁 Tải Tài Liệu Ôn Thi & Mở Khóa Trọn Bộ Đề Tủ Toán Lớp 5 – Lớp 6 & Ôn Vào 6 CLC (2026–2027)
Biên soạn & kiểm duyệt bởi ThS. Nguyễn Thế Anh (Á khoa ĐH Ngoại thương & ĐH Y Hà Nội • 2 Điểm 10 Toán)
📥 Nhận Bản PDF Đề In Sắc Nét + Phác Đồ Rà Lỗ Hổng 8 Tuần
Điền SĐT Zalo để hệ thống gửi ngay file PDF chuẩn in + tư vấn lộ trình học sát lực học hiện tại của con:
9986683218 – Nguyễn Thế Anh📝 Nội dung CK:
TTA PDF HK1T6 + SĐT Zalo
Phụ huynh & học sinh đang tìm lớp Toán nhóm nhỏ kèm sát theo đúng lực học, mục tiêu và khu vực có thể xem chi tiết lộ trình tại:
- 🏫 Lớp học thêm Toán uy tín tại Hà Nội & Zoom trực tuyến (Lớp 6 – Lớp 12)
- 📍 Lớp học thêm Toán Quận Hai Bà Trưng (Ngõ 230 Lạc Trung – Gần Minh Khai, Times City)
- 🌿 Lớp học thêm Toán tại KĐT Ecopark & Văn Giang (111 Vạn Tuế – Toán Phổ thông & Cambridge)
- 🚀 Lớp luyện thi Toán Đánh giá năng lực HSA, TSA & Chinh phục 9+ Tốt nghiệp THPT
- 🏆 Lớp luyện thi Toán vào lớp 10, Toán Chuyên Ngữ / Chuyên XHNV & Toán Quốc tế Cambridge
- 🆕 Bài Toán Tối Ưu Hoá Thực Tế Đạo Hàm (Toán 12), Tư Duy Định Lượng HSA & Chiến Lược Quy Đổi Điểm Bách Phân Vị
- 🆕 Phương Pháp Gắn Hệ Trục Toạ Độ Không Gian Oxyz, Đọc Hiểu Khoa Học TSA & Công Thức Điểm Xét Tuyển BCA 60–40
- 🆕 TỔNG HỢP CÔNG THỨC & KIẾN THỨC CỐT LÕI TOÁN 7
- 🆕 Lộ trình học chuẩn Toán 7 theo năm học (Chương trình GDPT mới)
- 👉 Xem toàn bộ Kho Đề Thi Giữa Kì, Học Kì & Công Thức Toán Lớp 6–12 →
