Mình sẽ trình bày theo tư duy hệ thống – dễ nhớ – đúng y học hiện đại, kèm góc nhìn vì sao não khó thay thế nhất trong cơ thể.
🧠 CẤU TẠO CỦA NÃO NGƯỜI – TOÀN CẢNH
Não người nặng ~1,3–1,4 kg, tiêu thụ ≈20% oxy & năng lượng dù chỉ chiếm 2% trọng lượng cơ thể.
NÃO GỒM 3 PHẦN LỚN
1️⃣ ĐẠI NÃO – “BỘ NÃO TƯ DUY” (≈85%)
🔹 Cấu trúc
-
2 bán cầu: Trái – Phải
🌟 Khám phá các Khoá học Luyện thi Toán, VIPTeacher & Tủ sách của Thầy Thế Anh:Xem toàn bộ Khoá học & Giải pháp Đào tạo tại đây → -
4 thùy mỗi bán cầu
| Thùy | Chức năng chính |
|---|---|
| 🧠 Trán | Tư duy, quyết định, nhân cách |
| 👁 Đỉnh | Cảm giác, định hướng |
| 👂 Thái dương | Trí nhớ, ngôn ngữ |
| 👀 Chẩm | Thị giác |
📌 Đặc biệt
-
Vỏ não (cortex) chỉ dày 2–4 mm nhưng quyết định con người là con người
-
Lão hóa sớm nếu stress – thiếu ngủ – thiếu D, Mg, Omega-3
2️⃣ TIỂU NÃO – “BỘ NÃO VẬN ĐỘNG” (≈10%)
🔹 Chức năng
-
Giữ thăng bằng
-
Điều phối vận động
-
Tinh chỉnh động tác
📌 Tổn thương tiểu não → run tay, đi loạng choạng, nói khó
📌 Người già ngã nhiều thường liên quan tiểu não + phản xạ
3️⃣ THÂN NÃO – “CÔNG TẮC SỰ SỐNG” (≈5%)
Gồm:
-
Trung não
-
Cầu não
-
Hành não
⚠️ Điều khiển
-
Hô hấp
-
Nhịp tim
-
Huyết áp
-
Nuốt – ho – phản xạ sống còn
❗ Thân não tổn thương → tử vong rất nhanh
🧠 CÁC CẤU TRÚC CỰC KỲ QUAN TRỌNG BÊN TRONG NÃO
🔑 1. Hồi hải mã (Hippocampus)
-
Trung tâm trí nhớ
-
Tổn thương sớm nhất trong Alzheimer
🔑 2. Hạch nền (Basal ganglia)
-
Điều khiển vận động
-
Liên quan Parkinson
🔑 3. Hệ viền (Limbic system)
-
Cảm xúc – động lực – stress
-
Liên quan trầm cảm, lo âu
🦠 CÁC BỆNH VỀ NÃO HAY GẶP
🧠 1. BỆNH MẠCH NÃO
| Bệnh | Nguyên nhân |
|---|---|
| Đột quỵ | Tắc/vỡ mạch |
| Nhồi máu não | Xơ vữa |
| Xuất huyết não | Tăng huyết áp |
👉 Nguyên nhân tử vong & tàn phế hàng đầu
🧠 2. BỆNH THOÁI HÓA NÃO
| Bệnh | Đặc điểm |
|---|---|
| Alzheimer | Mất trí nhớ |
| Parkinson | Run, cứng |
| Sa sút trí tuệ | Giảm tư duy |
🧠 3. RỐI LOẠN TÂM THẦN – THẦN KINH
-
Trầm cảm
-
Rối loạn lo âu
-
Rối loạn giấc ngủ
📌 Ngày càng trẻ hóa
🧠 4. U NÃO – ĐỘNG KINH
-
U nguyên phát / di căn
-
Động kinh: rối loạn điện não
❓ PHẦN NÀO QUAN TRỌNG NHẤT TRONG NÃO?
👉 KHÔNG CÓ PHẦN “KHÔNG QUAN TRỌNG”, nhưng nếu buộc xếp hạng:
🥇 THÂN NÃO
-
Quyết định sống – chết
-
Không thể thay thế
🥈 VỎ NÃO (CORTEX)
-
Quyết định trí tuệ – nhân cách
🥉 HỒI HẢI MÃ
-
Quyết định trí nhớ – học tập
🔔 KẾT LUẬN CỐT LÕI
Não là cơ quan duy nhất không có “bản sao”
Tim có thể thay – thận có thể lọc – não không có não dự phòng
Ngoài phần Khoa học (Lịch sử – Địa lý – Vật lý – Hóa – Sinh), Tư duy Định lượng (Toán học) chiếm trọng số quyết định trong bài thi HSA ĐHQGHN & TSA Bách Khoa. Bấm làm thử miễn phí đề chuẩn cấu trúc mới 3 phần ngay tại:
Phụ huynh & học sinh đang tìm lớp Toán nhóm nhỏ kèm sát theo đúng lực học, mục tiêu và khu vực có thể xem chi tiết lộ trình tại:
- 🏫 Lớp học thêm Toán uy tín tại Hà Nội & Zoom trực tuyến (Lớp 6 – Lớp 12)
- 📍 Lớp học thêm Toán Quận Hai Bà Trưng (Ngõ 230 Lạc Trung – Gần Minh Khai, Times City)
- 🌿 Lớp học thêm Toán tại KĐT Ecopark & Văn Giang (111 Vạn Tuế – Toán Phổ thông & Cambridge)
- 🚀 Lớp luyện thi Toán Đánh giá năng lực HSA, TSA & Chinh phục 9+ Tốt nghiệp THPT
- 🏆 Lớp luyện thi Toán vào lớp 10, Toán Chuyên Ngữ / Chuyên XHNV & Toán Quốc tế Cambridge
