“Lục phủ ngũ tạng” là hệ thống cốt lõi của Đông y, mô tả cách cơ thể con người vận hành như một chỉnh thể sống, không tách rời thân – khí – huyết – thần.
Nó không phải giải phẫu đơn thuần, mà là bản đồ chức năng sinh mệnh.
I. NGŨ TẠNG (五臟) LÀ GÌ?
👉 Ngũ tạng = cơ quan “ÂM” – tàng trữ – bền – gốc
Gồm 5 tạng:
-
Tâm (心)
🌟 Khám phá các Khoá học Luyện thi Toán, VIPTeacher & Tủ sách của Thầy Thế Anh:Xem toàn bộ Khoá học & Giải pháp Đào tạo tại đây → -
Can (肝)
-
Tỳ (脾)
-
Phế (肺)
-
Thận (腎)
Đặc điểm:
-
“Tàng” = cất giữ tinh – khí – huyết – thần
-
Hoạt động liên tục, sâu, bền
-
Khi suy → bệnh mạn tính
Chức năng tóm tắt ngũ tạng
| Tạng | Chức năng chính | Cảm xúc liên quan |
|---|---|---|
| Tâm | Huyết mạch – thần trí | Vui |
| Can | Sơ tiết khí – tàng huyết | Giận |
| Tỳ | Vận hóa – sinh khí huyết | Lo |
| Phế | Hô hấp – miễn dịch | Buồn |
| Thận | Tàng tinh – sinh mệnh | Sợ |
II. LỤC PHỦ (六腑) LÀ GÌ?
👉 Lục phủ = cơ quan “DƯƠNG” – vận chuyển – thông – không giữ
Gồm 6 phủ:
-
Vị (胃) – dạ dày
-
Đại trường (大腸) – ruột già
-
Tiểu trường (小腸) – ruột non
-
Đởm (膽) – túi mật
-
Bàng quang (膀胱)
-
Tam tiêu (三焦) – phủ đặc biệt
Đặc điểm:
-
Chủ thu – nạp – tiêu – bài tiết
-
Không “tàng”, chỉ thông
-
Khi tắc → bệnh cấp tính
Chức năng tóm tắt lục phủ
| Phủ | Chức năng |
|---|---|
| Vị | Nạp – tiêu hóa |
| Tiểu trường | Phân thanh – trọc |
| Đại trường | Bài tiết |
| Đởm | Tàng – tiết mật, quyết đoán |
| Bàng quang | Tàng – thải nước |
| Tam tiêu | Điều hòa nước – nhiệt |
III. TAM TIÊU – PHỦ “VÔ HÌNH” NHƯNG RẤT QUAN TRỌNG
Tam tiêu không có hình thể giải phẫu, nhưng là:
-
Hệ điều phối nhiệt – dịch – năng lượng
-
Chia thành:
-
Thượng tiêu: tim – phổi (hô hấp)
-
Trung tiêu: tỳ – vị (tiêu hóa)
-
Hạ tiêu: thận – bàng quang – sinh dục
-
👉 Tam tiêu giống hệ điều hòa – logistics của cơ thể
IV. MỐI QUAN HỆ NGŨ TẠNG – LỤC PHỦ
1. Tạng – phủ biểu lý (bắt cặp)
| Tạng | Phủ |
|---|---|
| Tâm | Tiểu trường |
| Can | Đởm |
| Tỳ | Vị |
| Phế | Đại trường |
| Thận | Bàng quang |
| (Ngoài) | Tam tiêu |
2. Âm – dương phối hợp
-
Tạng (âm): giữ – nuôi – gốc
-
Phủ (dương): vận – thải – động
👉 Có giữ mà không thông → ứ
👉 Có thông mà không giữ → hư
V. VÌ SAO LỤC PHỦ NGŨ TẠNG QUAN TRỌNG?
-
Giải thích bệnh toàn thân, không chỉ tại chỗ
-
Hiểu bệnh do cảm xúc – lối sống – nhịp sinh hoạt
-
Là nền tảng:
-
Châm cứu
-
Dưỡng sinh
-
Ăn uống theo thể trạng
-
VI. CÂU NHỚ CỐT LÕI
Ngũ tạng tàng – Lục phủ thông.
Tạng hư thì sinh mạn, phủ tắc thì sinh cấp.
Ngoài phần Khoa học (Lịch sử – Địa lý – Vật lý – Hóa – Sinh), Tư duy Định lượng (Toán học) chiếm trọng số quyết định trong bài thi HSA ĐHQGHN & TSA Bách Khoa. Bấm làm thử miễn phí đề chuẩn cấu trúc mới 3 phần ngay tại:
Phụ huynh & học sinh đang tìm lớp Toán nhóm nhỏ kèm sát theo đúng lực học, mục tiêu và khu vực có thể xem chi tiết lộ trình tại:
- 🏫 Lớp học thêm Toán uy tín tại Hà Nội & Zoom trực tuyến (Lớp 6 – Lớp 12)
- 📍 Lớp học thêm Toán Quận Hai Bà Trưng (Ngõ 230 Lạc Trung – Gần Minh Khai, Times City)
- 🌿 Lớp học thêm Toán tại KĐT Ecopark & Văn Giang (111 Vạn Tuế – Toán Phổ thông & Cambridge)
- 🚀 Lớp luyện thi Toán Đánh giá năng lực HSA, TSA & Chinh phục 9+ Tốt nghiệp THPT
- 🏆 Lớp luyện thi Toán vào lớp 10, Toán Chuyên Ngữ / Chuyên XHNV & Toán Quốc tế Cambridge
