- 1. Tại sao học sinh giỏi bắt buộc phải làm chủ “Kỹ thuật vẽ đường phụ” ở lớp 7?
- 2. Bảng “Từ Điển Phản Xạ Đường Phụ”: Đọc giả thiết → Chọn ngay nét vẽ trong 10 giây
- 3. Kỹ thuật 01: Gấp đôi đường trung tuyến (Kèm Hình SVG & Bài toán mẫu)
- 4. Kỹ thuật 02: Lấy điểm đối xứng phụ qua tia phân giác (Phương pháp Cắt – Ghép)
- 5. Kỹ thuật 03: Kẻ đường thẳng song song tạo tam giác cân & cặp tam giác bằng nhau
- 6. Kỹ thuật 04: Dựng tam giác đều phụ – Tuyệt kỹ trị bài toán góc khó 10°, 20°, 30°, 80°
- 7. Bộ 05 bài tập tự luyện chọn lọc câu cuối đề HK1, HK2 & thi HSG Toán 7
- Câu Hỏi Thường Gặp (FAQ) Dành Cho Phụ Huynh & Học Sinh Lớp 7
1. Tại Sao Học Sinh Giỏi Bắt Buộc Phải Làm Chủ “Kỹ Thuật Vẽ Đường Phụ” Ở Lớp 7?
Trong các bài Hình học cơ bản (mức 7–8 điểm), các cặp tam giác bằng nhau đã nằm sẵn trên hình vẽ — học sinh chỉ việc đọc tên và ghép yếu tố. Nhưng ở câu c bài Hình cuối đề Học kỳ (mức 9.5–10 điểm) và các đề thi Học sinh giỏi Toán 7, các đoạn thẳng và góc cần chứng minh thường nằm rời rạc ở hai đầu hình vẽ, không cùng thuộc bất kỳ cặp tam giác bằng nhau nào có sẵn!
Khi đó, Đường phụ (Auxiliary Line) chính là “cây cầu nối kỳ diệu” giúp di chuyển đoạn thẳng này đến sát đoạn thẳng kia, hoặc gom hai góc rời rạc về chung một tam giác cân. Giáo án chuyên đề chuyên sâu này của Thầy Thế Anh sẽ trao cho các em trọn bộ 4 tuyệt kỹ vẽ đường phụ quan trọng nhất lớp 7.
2. Bảng “Từ Điển Phản Xạ Đường Phụ”: Đọc Giả Thiết → Chọn Ngay Nét Vẽ Trong 10 Giây
| Dấu Hiệu Xuất Hiện Trong Đề Bài | Đường Phụ Chuẩn Cần Vẽ Ngay | Mục Đích Biến Đổi Hình Học |
|---|---|---|
| Có trung điểm M hoặc đường trung tuyến AM kèm so sánh tổng hai cạnh / chứng minh song song. | Trên tia đối của tia MA lấy điểm D sao cho MD = MA (gấp đôi trung tuyến). | Tạo \triangle AMB = \triangle DMC \text{ (c.g.c)}, đưa cạnh AB về vị trí mới CD = AB và CD \parallel AB. |
| Có tia phân giác AD kèm hệ thức hiệu/tổng hai cạnh không bằng nhau (AC - AB = k hoặc AC = AB + BD). | Trên cạnh lớn AC lấy điểm E sao cho AE = AB (hoặc kéo dài cạnh nhỏ AB). | Tạo \triangle ABD = \triangle AED \text{ (c.g.c)}, thu gọn hiệu AC - AB thành đúng đoạn thẳng EC! |
| Có điểm D \in AB, điểm E thuộc tia đối AC sao cho BD = CE, DE cắt BC tại I. | Từ D kẻ DK \parallel AC (K \in BC) hoặc kẻ DF \parallel BC (F \in AC). | Biến \triangle ABC cân thành \triangle DBK cân, chuyển đoạn BD rời rạc về sát đoạn CE tạo cặp tam giác bằng nhau. |
| Có các góc đặc biệt 15^\circ, 20^\circ, 30^\circ, 40^\circ, 80^\circ mà cộng trừ góc thông thường bị bế tắc. | Dựng thêm một tam giác đều phụ \triangle KBC nằm trong hoặc ngoài tam giác đã cho. | Sinh ra đồng thời 3 cạnh bằng nhau (KB = KC = BC) và góc chuẩn 60^\circ để bắc cầu tam giác bằng nhau. |
3. Kỹ Thuật 01: Gấp Đôi Đường Trung Tuyến (Kèm Hình Vẽ & Bài Toán Kinh Điển)
Bước 1 (Kẻ đường phụ): Trên tia đối của tia MA, lấy điểm D sao cho MD = MA. Nối C với D (hoặc nối B với D).
Bước 2 (Chứng minh hai tam giác bằng nhau): Xét \triangle AMB và \triangle DMC có:
• MA = MD (cách dựng);
• \widehat{AMB} = \widehat{DMC} (hai góc đối đỉnh);
• MB = MC (vì M là trung điểm của BC).
Suy ra \triangle AMB = \triangle DMC \text{ (c.g.c)} \Rightarrow AB = CD (hai cạnh tương ứng).
Bước 3 (Áp dụng bất đẳng thức tam giác): Xét \triangle ACD, theo bất đẳng thức tam giác ta có:
4. Kỹ Thuật 02: Lấy Điểm Đối Xứng Phụ Qua Tia Phân Giác (Phương Pháp Cắt – Ghép)
Bước 1 (Kẻ đường phụ trên cạnh lớn): Vì $AB < AC$, trên cạnh $AC$ lấy điểm $E$ sao cho $AE = AB$. Nối $D$ với $E$.
Bước 2 (Ghép tam giác đối xứng qua tia phân giác): Xét \triangle ABD và \triangle AED có:
• AB = AE (cách dựng);
• \widehat{BAD} = \widehat{EAD} (vì AD là tia phân giác của \widehat{BAC});
• AD là cạnh chung.
Suy ra \triangle ABD = \triangle AED \text{ (c.g.c)} \Rightarrow BD = ED và \widehat{ABD} = \widehat{AED}.
Bước 3 (Biến đổi góc ngoài tam giác): Theo giả thiết \widehat{ABD} = 2\widehat{C}, suy ra \widehat{AED} = 2\widehat{C}.
Mặt khác, \widehat{AED} là góc ngoài tại đỉnh E của \triangle DEC nên \widehat{AED} = \widehat{EDC} + \widehat{C}.
Do đó 2\widehat{C} = \widehat{EDC} + \widehat{C} \Rightarrow \widehat{EDC} = \widehat{C} \Rightarrow \triangle DEC cân tại E \Rightarrow ED = EC.
Mà ED = BD nên EC = BD. Vậy AC = AE + EC = AB + BD (đpcm).
5. Kỹ Thuật 03: Kẻ Đường Thẳng Song Song Tạo Tam Giác Cân & Cặp Tam Giác Bằng Nhau
Bước 1 (Kẻ đường phụ song song): Từ D kẻ đường thẳng song song với AC, cắt cạnh BC tại H (hoặc kẻ DK \parallel BC cắt AC tại K như Hình 3). Ta trình bày cách kẻ DH \parallel AC (H \in BC):
Bước 2 (Chứng minh tam giác phụ cân): Vì DH \parallel AC nên \widehat{DHB} = \widehat{ACB} (hai góc đồng vị).
Mà \triangle ABC cân tại A nên \widehat{ABC} = \widehat{ACB}. Suy ra \widehat{DBH} = \widehat{DHB} \Rightarrow \triangle DBH cân tại D \Rightarrow DB = DH.
Kết hợp giả thiết DB = CE, ta bắc cầu được DH = CE!
Bước 3 (Ghép cặp tam giác chứa I): Vì DH \parallel AE (do E thuộc tia đối CA) nên \widehat{HDI} = \widehat{CEI} (so le trong) và \widehat{DHI} = \widehat{ECI} (so le trong).
Xét \triangle DHI và \triangle ECI có: \widehat{HDI} = \widehat{CEI}; DH = CE; \widehat{DHI} = \widehat{ECI}.
Suy ra \triangle DHI = \triangle ECI \text{ (g.c.g)} \Rightarrow ID = IE, hay I là trung điểm của DE (đpcm).
6. Kỹ Thuật 04: Dựng Tam Giác Đều Phụ – Tuyệt Kỹ Trị Bài Toán Góc Khó
Bước 1 (Tính các góc ban đầu): \triangle ABC cân tại A (\widehat{A} = 80^\circ) nên \widehat{ABC} = \widehat{ACB} = \dfrac{180^\circ - 80^\circ}{2} = 50^\circ.
Bước 2 (Dựng tam giác đều phụ): Trên nửa mặt phẳng bờ BC chứa điểm A, dựng tam giác đều \triangle KBC (KB = KC = BC và các góc bằng 60^\circ, lúc này A nằm trong hoặc xét vị trí tương ứng: vì $\widehat{ABC} = 50^\circ < 60^\circ$ nên tia $BK$ nằm ngoài $\triangle ABC$).
Cách dựng gọn hơn ngay trên phân giác góc 80^\circ: Dựng tam giác đều \triangle BDC sao cho D và A nằm cùng phía đối với BC.
Khi đó DB = DC = BC, \widehat{DBC} = \widehat{DCB} = 60^\circ \Rightarrow \widehat{ABD} = 60^\circ - 50^\circ = 10^\circ và \widehat{ACD} = 60^\circ - 50^\circ = 10^\circ.
Xét \triangle ABD và \triangle ACD có AB = AC, BD = CD, AD chung \Rightarrow \triangle ABD = \triangle ACD \text{ (c.c.c)}.
Suy ra \widehat{ADB} = \widehat{ADC}, mà \widehat{BDC} = 60^\circ nên \widehat{ADB} = 30^\circ.
Bước 3 (Ghép với điểm M): Xét \triangle BDA và \triangle BMC có:
• BD = BC (\triangle BDC đều);
• \widehat{DBA} = 10^\circ = \widehat{MBC};
• \widehat{BDA} = 30^\circ = \widehat{MCB}.
Suy ra \triangle BDA = \triangle BMC \text{ (g.c.g)} \Rightarrow BA = BM!
Tam giác ABM có BA = BM nên cân tại B, góc ở đỉnh \widehat{ABM} = \widehat{ABC} - \widehat{MBC} = 50^\circ - 10^\circ = 40^\circ.
Vậy \widehat{AMB} = \dfrac{180^\circ - 40^\circ}{2} = 70^\circ.
7. Bộ 05 Bài Tập Tự Luyện Chọn Lọc Câu Cuối HK1, HK2 & Thi HSG Toán 7
- Bài tự luyện 1 (Gấp đôi trung tuyến): Cho \triangle ABC vuông tại A, M là trung điểm BC. Chứng minh AM = \dfrac{1}{2}BC. (Gợi ý: Trên tia đối tia MA lấy D sao cho MD = MA, chứng minh \triangle ABC = \triangle DCB).
- Bài tự luyện 2 (Tia phân giác): Cho \triangle ABC vuông cân tại A. Tia phân giác góc B cắt AC tại D. Kẻ DE \perp BC (E \in BC). Chứng minh BC = AB + AD.
- Bài tự luyện 3 (Kẻ song song): Cho \triangle ABC có AC > AB, M là trung điểm BC. Từ M kẻ đường thẳng vuông góc với tia phân giác của \widehat{BAC}, cắt AB, AC lần lượt tại E, F. Từ B kẻ BK \parallel EF (K \in AC), chứng minh BE = CF.
- Bài tự luyện 4 (Đường phụ vuông góc): Cho \triangle ABC cân tại A, trên đáy BC lấy điểm D bất kỳ. Kẻ DE \perp AB, DF \perp AC và đường cao BH \perp AC. Chứng minh DE + DF = BH không đổi khi D di chuyển trên BC.
- Bài tự luyện 5 (Dựng tam giác đều): Cho \triangle ABC cân tại A có \widehat{A} = 20^\circ. Trên cạnh AC lấy điểm D sao cho AD = BC. Tính số đo \widehat{BDC}. (Đáp số: 30^\circ hoặc 150^\circ tùy tia; với D thuộc đoạn AC thì \widehat{BDC} = 150^\circ, \widehat{ADB} = 30^\circ).
Câu Hỏi Thường Gặp (FAQ)
Câu hỏi 1: Khi đi thi tự luận trên trường, viết câu vẽ đường phụ như thế nào để không bị trừ điểm?
Câu hỏi 2: Vẽ đường phụ vào bài thi bằng nét liền hay nét đứt?
Câu hỏi 3: Học sinh đang ở mức 7,5 điểm có nên học ngay Kỹ thuật 4 (Dựng tam giác đều) không?
Đồng Hành Cùng Thầy Thế Anh: Xóa Mất Gốc – Khóa Chặt 8.5+ – Bứt Phá HSG Toán 7 Dù Con Ở Bất Kỳ Tỉnh Thành Nào!
Hệ thống đào tạo chuẩn hóa đồng thời 3 bộ SGK mới (Kết Nối Tri Thức • Cánh Diều • Chân Trời Sáng Tạo). Chấm chữa bài tự luận từng dòng trình bày Hình học & Đại số cho học sinh trên toàn quốc.
Làm bài test năng lực Toán 7 online miễn phí hoặc nhắn Zalo "TOAN7 + Tỉnh/Trường của con" để nhận lộ trình cá nhân hóa và 02 buổi học thử trải nghiệm cùng Thầy Thế Anh!
Chuyên trị câu phân loại cuối đề Số hữu tỉ, Tỉ lệ thức, Đa thức & Đường phụ Tam giác cho GK1, HK1, GK2, HK2.
- 🌐 Toàn quốc (63 tỉnh thành): Lớp Zoom tương tác 2 chiều nhóm nhỏ + Hệ thống LMS thaytheanh.com.
- 📍 Cơ sở Hai Bà Trưng (Hà Nội): P1001 & P602, CC 46 ngõ 230 Lạc Trung — Lịch học.
- 📍 Cơ sở KĐT Ecopark: Số 111 Khu Vạn Tuế, Ecopark — Lịch học.
Trọn bộ cẩm nang học thuật, ngân hàng đề thi, chẩn đoán năng lực và tâm lý đồng hành giúp học sinh lớp 7 trên 63 tỉnh thành xóa mất gốc, bứt phá 8.5+ đến 10 điểm:
- Kỳ 01Trọn Bộ Chuyên Đề Toán Lớp 7 Từ Cơ Bản Tới Nâng Cao (3 Bộ SGK Mới)
- Kỳ 02Các Lỗi Sai Kinh Điển Của Học Sinh Lớp 7 Môn Toán & Phác Đồ Sửa Lỗi
- Kỳ 03Lộ Trình Học Toán Lớp 7 Theo Năm Học (Tháng 8 – Tháng 5) Đạt 8.5+ Toàn Quốc
- Kỳ 04Các Chuyên Đề Nâng Cao Bồi Dưỡng Học Sinh Giỏi Toán Lớp 7 (Câu 10 Điểm & Thi HSG)
- Kỳ 05Series Top 10 Đề Thi Toán 7 GK1, HK1, GK2, HK2 Các Tỉnh Thành (Trọng Tâm Hà Nội)
- Kỳ 06Hệ Thống Đề Test 45 Phút Toán Lớp 7 Theo Từng Giai Đoạn Năm Học (Có Đáp Án)
- Kỳ 07Tuyển Tập 05 Đề Cương Ôn Tập Toán 7 GK1, HK1, GK2, HK2 Các Trường Điểm Mới Nhất
- Kỳ 0830 Bẫy Điểm Toán 7 Khiến Học Sinh Khá Giỏi Mất 8+ Đáng Tiếc & Mẹo Hóa Giải
- Kỳ 09Bài Kiểm Tra Chẩn Đoán Năng Lực Toán 7 Online Miễn Phí (Chấm Điểm Tức Thì)
- Kỳ 10Series 10 Tình Huống & Kịch Bản Video Ngắn Chạm Đúng Tâm Lý Phụ Huynh Lớp 7
- [Đang xem - Kỳ 11] Giáo Án Chuyên Đề Nâng Cao: Kỹ Thuật Vẽ Đường Phụ Giải Toán Tam Giác Lớp 7
- Kỳ 12Sổ Tay Tổng Hợp Công Thức & Kiến Thức Cốt Lõi Toán 7 Cả Năm (Đại Số – Hình Học – Xác Suất)
- Kỳ 13Các Vấn Đề Khi Học Toán Của Học Sinh Lớp 7 & Giải Pháp Đột Phá Của Thầy Thế Anh
- Kỳ 14Các Vấn Đề Tâm Lý Học Sinh Lớp 7 Tuổi Dậy Thì & Giải Pháp Đồng Hành Của Thầy Thế Anh
🎁 Tải Tài Liệu Ôn Thi & Mở Khóa Trọn Bộ Đề Tủ Toán Lớp 7 (3 Bộ SGK Mới) (2026–2027)
Biên soạn & kiểm duyệt bởi ThS. Nguyễn Thế Anh (Á khoa ĐH Ngoại thương & ĐH Y Hà Nội • 2 Điểm 10 Toán)
📥 Nhận Bản PDF Đề In Sắc Nét + Phác Đồ Rà Lỗ Hổng 8 Tuần
Điền SĐT Zalo để hệ thống gửi ngay file PDF chuẩn in + tư vấn lộ trình học sát lực học hiện tại của con:
9986683218 – Nguyễn Thế Anh📝 Nội dung CK:
TTA PDF HK1T7 + SĐT Zalo
Phụ huynh & học sinh đang tìm lớp Toán nhóm nhỏ kèm sát theo đúng lực học, mục tiêu và khu vực có thể xem chi tiết lộ trình tại:
- 🏫 Lớp học thêm Toán uy tín tại Hà Nội & Zoom trực tuyến (Lớp 6 – Lớp 12)
- 📍 Lớp học thêm Toán Quận Hai Bà Trưng (Ngõ 230 Lạc Trung – Gần Minh Khai, Times City)
- 🌿 Lớp học thêm Toán tại KĐT Ecopark & Văn Giang (111 Vạn Tuế – Toán Phổ thông & Cambridge)
- 🚀 Lớp luyện thi Toán Đánh giá năng lực HSA, TSA & Chinh phục 9+ Tốt nghiệp THPT
- 🏆 Lớp luyện thi Toán vào lớp 10, Toán Chuyên Ngữ / Chuyên XHNV & Toán Quốc tế Cambridge
- 🆕 Các Vấn Đề Tâm Lý Học Sinh Lớp 7 Tuổi Dậy Thì & Giải Pháp Đồng Hành Của Thầy Thế Anh
- 🆕 Các Vấn Đề Khi Học Toán Của Học Sinh Lớp 7 & Giải Pháp Đột Phá Của Thầy Thế Anh
- 🆕 Tổng Hợp Công Thức & Kiến Thức Cốt Lõi Toán 7 Cả Năm (Đại Số – Hình Học – Xác Suất)
- 🆕 Kế Hoạch 10 Video Ngắn Viral (TikTok / Reels / Shorts) Đánh Trúng Tâm Lý Phụ Huynh Lớp 7
- 👉 Xem toàn bộ Kho Đề Thi Giữa Kì, Học Kì & Công Thức Toán Lớp 6–12 →
